103 ülkeden 569 STK "Bakü Deklarasyonu"nu imzaladı

Azerbaycan’ın ev sahipliğinde düzenlenen 13. Dünya Kentsel Forumu (WUF13), küresel sivil toplum hareketinde tarihi bir kırılma noktasına sahne oldu.

23 Mayıs 2026 13:59

Azerbaycan’ın ev sahipliğinde düzenlenen 13. Dünya Kentsel Forumu (WUF13), küresel sivil toplum hareketinde tarihi bir kırılma noktasına sahne oldu.

“Küresel Güney STK Platformu” (GSNP) tarafından başlatılan ve organize edilen süreç neticesinde hazırlanan “Bakü Deklarasyonu”, 103 ülkeden 569 sivil toplum kuruluşu temsilcisinin imzasıyla resmen kabul edildi.

22 Mayıs 2026 tarihiyle yayımlanan deklarasyon, kentsel kalkınma ve çatışma sonrası yeniden yapılanma süreçlerinde sivil toplumun rolünü kurumsal bir boyuta taşıyor.

Deklarasyondan Öne Çıkan Başlıklar: "Bakü Standardı" Geliyor

Dünya Kentsel Forumu tarihinde ilk kez düzenlenen Liderler Zirvesi ve STK Forumu’nun kentsel kalkınmayı yeni bir siyasi düzeye çıkardığı belirtilen deklarasyonda şu stratejik kararlar ve çağrılar yer aldı:

"Azerbaycan Deneyimi" Uluslararası Ölçüt Olsun: Dünyanın farklı bölgelerinde kent yıkımları, kültür kıyımları ve ekosidin (çevre katliamı) yaşandığı bir dönemde; Azerbaycan'ın çatışma sonrası iyileşme ve Karabağ'ı yeniden yapılandırma modeli, uluslararası toplum için ana referans ve metodolojik ölçüt olarak kabul edilmelidir.

Küresel Güney Şehirleri Bilgi Merkezi: Başarılı kentsel kalkınma deneyimlerini sistematize etmek ve paylaşmak amacıyla bir bilgi merkezinin kurulması önerilmiştir.

Yeni Dönem: "Bakü Standardı": Gelecek Dünya Kentsel Forumu oturumlarının, WUF13 deneyimine dayalı ortak operasyonel kılavuzların geliştirilmesine ilişkin Niyet Mektubu'na dayanarak "Bakü Standardı"na uygun olarak düzenlenmesi teşvik edilmiştir.

BM-Habitat’a Resmi Ortaklık Çağrısı: BM-Habitat, Küresel Güney STK Platformu’nu (GSNP) Dünya Kentsel Forumu'nun resmi sivil toplum ortağı olarak tanımaya davet edilmiştir.

BM ve Uluslararası Liderlerden Tam Not: "Harika Bir Proje"

Azerbaycan STK Ajansı tarafından organize edilen ve 800'e yakın yerel ve yabancı STK temsilcisinin katıldığı WUF13 STK Forumu'ndan üç gün sonra ilan edilen deklarasyon, uluslararası diplomasinin zirve isimlerinden de büyük destek gördü:

Anaclaudia Rossbach (BM-Habitat İcra Direktörü): "Bakü'de WUF tarihinde ilk kez düzenlenen bu STK Forumu, sivil toplumun küresel süreçlere katılımı açısından tarihi bir olaydır."

Dima Al-Katib (BM Güney-Güney İşbirliği Ofisi Direktörü): "Küresel Güney STK Platformu harika bir projedir. Azerbaycan'ı Bakü'de böyle stratejik bir platformun kurulmasına öncülük ettiği için yürekten tebrik ediyorum."

Christian Mensah (Eski BM-Habitat İcra Sekreteri): "Mevcut karmaşık uluslararası ortamda, Bandung İlkeleri (bağımsızlık ve çok taraflı iş birliği) yeniden önem kazanmıştır. Bu etkinlik, çok taraflı ortaklıklar bağlamında bu ilkelerin sahada uygulanmasının en gerçek tezahürüdür."

Küresel Sivil Toplumda Kurumsallaşma Hamlesi

Farklı ülkelerden 1.000'den fazla STK'yı tek bir çatı altında birleştiren Küresel Güney STK Platformu'nun (GSNP) ilk Genel Kurulu da Bakü'de toplanarak liderlik kadrosunu oluşturdu. Deklarasyonda, kurulan bu yeni büyük ağın Kentsel Kanadı aracılığıyla, dünyada uygun fiyatlı konut ve kapsayıcı kentsel kalkınmayı destekleyen küresel bir dayanışma eyleminin kalıcı olarak sürdürüleceği ilan edildi.

Anahtar Kelimeler: 103 ülkeden 569 STK "Bakü Deklarasyonu", Azerbaycan 13. Dünya Kentsel Forumu (WUF13), “Küresel Güney STK Platformu” (GSNP), Dünya Kentsel Forumu tarihinde ilk kez, Kentsel dönüşüm - Bakü Standardı,