
01 Kasım 2026 14:54
“Fikirden Diyaloğa, İleri” temasıyla 30-31 Ekim 2026 tarihlerinde Ankara’da gerçekleştirilen Türk Devletleri Teşkilatı’nın (TDT) 13. Zirvesi; Türk dünyasından üst düzey bürokratları, medya temsilcilerini, akademisyenleri ve kültür-sanat insanlarını bir araya getirdi. Forumun son gününde ekonomik modeller, jeopolitik dengeler, savunma sanayisi ve toplumsal konular kapsamlı panellerle ele alındı.
Binali Yıldırım: "Orta Koridor Bir Refah ve Ekonomi Koridorudur"
Forum bünyesinde düzenlenen “Orta Koridordan Ortak Üretim Ekosistemine: Türk Dünyasında Ekonomi Modeli” panelinin açılış konuşmasını TDT Aksakallar Konseyi Başkanı ve eski Başbakan Binali Yıldırım gerçekleştirdi.
Orta Koridor’da taşınan yük miktarının 30 milyon tona kadar çıkarılabileceğini belirten Yıldırım, geçiş sürelerinin kısaltılması ve ortak lojistik merkezlerinin kurulması gerektiğine dikkat çekerek şunları söyledi:
"Orta Koridor; bir refah koridorudur, bir ekonomi koridorudur, bir tarih ve kültür koridorudur. Yapmamız gereken, koridorun başladığı yerden bittiği yere kadar ortak üretim tesisleri ve ortak lojistik merkezleri kurmaktır."
Doğu Akdeniz’deki hak ve menfaatler ile KKTC’ye yönelik izolasyonlara da değinen Yıldırım, "Kuzey Kıbrıs Türk Kıbrıs Cumhuriyeti, Türk dünyasının ayrılmaz ve vazgeçilmez bir üyesidir. Kıbrıs'ı izolasyona tabi tutmak ne insanlığa ne de uluslararası hukuka sığar. Bu davanın takipçisi olmaya devam edeceğiz" dedi.
Mevlüt Çavuşoğlu: "Hedefimiz Ortak İradeyi Ortak Güce Dönüştürmektir"
“Küresel Dönüşüm Çağında Türk Dünyasının Jeopolitik Rolü” panelinde konuşan eski Dışişleri Bakanı ve AK Parti Antalya Milletvekili Mevlüt Çavuşoğlu, coğrafi konumun tek başına güç sağlamayacağını, belirleyici olanın imkânları ortak bir vizyonla değerlendirebilmek olduğunu ifade etti.
Çavuşoğlu, Türk Devletleri Teşkilatı’nın bu iradenin kurumsal ifadesi olduğunu vurgulayarak şu değerlendirmede bulundu:
"Türkiye olarak yaklaşımımız; rekabetin çatışmaya dönüştüğü bir dünyada iş birliği kanallarını açık tutmak, ayrışmalar karşısında diyaloğu ve ortak aklı güçlendirmektir. 'Dilde, Fikirde ve İşte Birlik' anlayışımızı somut adımlarla pekiştirdiğimiz ölçüde Türk dünyası Avrasya'da barışın, istikrarın ve iş birliğinin güçlenmesine daha etkin katkı sağlayacaktır."
Savunma Sanayisinde Ortak Üretim ve Teknoloji Transferi
“Yeni Güç Alanları: Türk Savunma Sanayisinin Geleceği” başlıklı panelde ise savunma alanındaki ilişkilerin yalnızca ekipman tedarikiyle sınırlı kalmaması; ortak üretim, teknoloji transferi ve sanayi kapasitesinin geliştirilmesi esasına dayanması gerektiği altı çizildi. Panelde ayrıca TDT üyesi ülkelerin savunma sanayisi şirketlerine KKTC’de yatırım yapma çağrısında bulunuldu.
Görüşmelerde öne çıkan diğer kritik başlıklar şunlar oldu:
Siber Güvenlik ve İletişim: Dezenformasyonla mücadele amacıyla Türk devletleri arasında hızlı bilgi akışını sağlayacak kalıcı bir iletişim mekanizması kurulması,
Yapay Zekâ ve Bilim: Laboratuvar imkânlarının ortak kullanılması, akademik çalışmaların sanayi projelerine dönüştürülmesi ve ticari ilişkileri destekleyecek yapay zekâ tabanlı bir platform geliştirilmesi.
Aile, Kültür ve Stratejik Ortaklıklar Masaya Yatırıldı
Forumun diğer oturumlarında ve yuvarlak masa toplantılarında; Türk dünyasının çok kutuplu dünya düzenindeki yeri, aile ve toplum yapısının geleceği, diasporada ortak kimlik inşası ve kültür-sanatın gelecek nesillere aktarılması konuları görüşüldü. Ayrıca Özbekistan’daki reform süreçleri ile Türkiye-Özbekistan stratejik ortaklığı da özel oturumlarda değerlendirilen başlıklar arasında yer aldı.
Anahtar Kelimeler: Ankara_Türk Dünyası Diyalog Forumu, Türk Devletleri Teşkilatı’nın (TDT) 13. Zirvesi,