Balkanların kayıp hafızası uyandı: "Uslu ile Süslü" 113 yıl sonra kitaplaştı

1912-1913 yıllarında Osmanlıca kaleme alınan ve "Bir Deliormanlı" mahlasıyla yazılan eser, Latin alfabesiyle ilk kez okuyucuyla buluştu.

28 Mart 2026 17:28

Balkan Türklerinin 113 yıllık hazinesi olan, ancak bugüne kadar sadece ismi bilinen "Uslu ile Süslü" halk hikayesi, Iğdır Üniversitesi’nin girişimiyle tozlu raflardan indirilerek Türk edebiyatına kazandırıldı.

1912-1913 yıllarında Osmanlıca kaleme alınan ve "Bir Deliormanlı" mahlasıyla yazılan eser, Latin alfabesiyle ilk kez okuyucuyla buluştu.

Bir Deliormanlı’nın Ortak Feryadı

Iğdır Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi öğretim üyeleri Doç. Dr. Oğuz Doğan ve Doç. Dr. İsmail Abalı, Bulgaristan’ın Deliorman bölgesinde yaşayan Türklerin kimlik mücadelesini anlatan bu kayıp eseri gün yüzüne çıkarmak için kapsamlı bir çalışma yürüttü.

Eserin orijinal nüshasında yazar ismi yerine kullanılan "Bir Deliormanlı" mahlası, araştırmacılar tarafından Balkan Türklerinin ortak acısının ve feryadının bir sembolü olarak değerlendiriliyor.

Ay ve Yıldızın Sembolik Yolculuğu

Hikaye, masalsı bir atmosferle başlayıp tarihin en soğuk gerçeklerine uzanıyor:

Ana Karakterler: Göğsünde ay şeklinde doğum lekesi olan Uslu ile yıldız şeklinde leke taşıyan kız kardeşi Süslü'nün serüveni.

Tarihi Arka Plan: 93 Harbi (1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı) ve Balkan Savaşları dönemi.

Milli Direniş: Plevne’de saf tutan Deliormanlı Yaşar’ın direnişi üzerinden, vatan toprağından koparılmak istenen bir milletin dramatik mücadelesi.

Nisyan Denizinden 2026 Türkiye’sine

Doç. Dr. Oğuz Doğan, çalışmanın önemini şu sözlerle vurguladı:

"Balkan Türklüğünün yaklaşık 113 yıldır nisyan (unutulmuşluk) denizinde saklı kalmış derin hafızasını yeniden uyandırıyoruz. Bu çalışma, 2026 yılının Türkiye’sine ve Türk dünyasına bir vefa borcudur."

Ücretsiz Olarak Erişilebilecek

Doç. Dr. İsmail Abalı ise ünlü araştırmacı Ahmet Şerifli’nin geçmişte kurduğu "Bu kitap bir gün basılacak ve bir cevher olarak sunulacaktır" hayalini gerçekleştirmekten büyük mutluluk duyduklarını ifade etti.

Balkan Türklerinin kimlik inşa sürecine ışık tutan bu önemli eser, birçok Türk motifiyle zenginleştirilmiş haliyle sanal ortam üzerinden ücretsiz olarak temin edilebilecek.

Anahtar Kelimeler: kitap Uslu ile Süslü, Oğuz Doğan, İsmail Abalı, Bulgaristan’ın Deliorman bölgesinde yaşayan Türkler, Balkan Türkleri, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı, Balkan Savaşları dönemi, Ay ve Yıldızın Sembolik Yolculuğu,