Cumhurbaşkanı Erdoğan: Yaptıklarımız, Türk aklının, Türk iradesinin, Türk cesaretinin sembolüdür

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Azerbaycan ziyareti dönüşü uçakta gazetecilerin sorularını yanıtladı, gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

09 Kasım 2025 14:00

Erdoğan, Azerbaycan'ın 8 Kasım Zafer Günü dolayısıyla gerçekleştirdiği Bakü ziyaretini tamamladığını belirterek, "Barış sürecinin en yakın zamanda nihayete ermesi, savaşın muzafferi olan Azerbaycan’ı bölgede barışın da mimarı olarak öne çıkaracaktır." dedi.

"Can Azerbaycan’ın 8 Kasım Zafer Günü’nü en içten duygularımla kutluyor, vatanları uğruna canlarını feda eden tüm şehitlerimizi rahmetle yad ediyor, kahraman gazilerimize şükranlarımı sunuyorum." ifadelerini kullanan Erdoğan, 5 yıl önce gerçekleşen 44 günlük Vatan Muharebesi'nde Türkiye'nin Azerbaycan'a desteğini en güçlü şekilde gösterdiğini hatırlattı.

Erdoğan, bu zaferin ardından 10 Aralık 2020'de Azadlık Meydanı’nda düzenlenen zafer geçidi törenini Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile birlikte izlediklerini anımsatarak, 2021'de imzalanan Şuşa Beyannamesi ile müttefiklik seviyesine yükselen ilişkilerin her alanda somut projelerle güçlendiğini vurguladı.

Ziyareti sırasında Aliyev ile ikili ilişkileri ve bölgesel konuları değerlendirme fırsatı bulduğunu belirten Erdoğan, kutlamalara Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif'in yanı sıra birçok ülkeden bakan ve temsilcilerin de katıldığını kaydetti.

Pakistan Başbakanı Şerif ile de ikili bir görüşme gerçekleştirdiğini aktaran Erdoğan, "Münasebetlerimizin yanı sıra bilhassa Pakistan ile Afganistan arasında son dönemde yaşanan askeri tırmanmanın önlenmesine dair tedbirleri görüştük. Malumunuz bu iki kardeş ülke arasındaki çatışma ortamına bir son vermek için Katar’la birlikte arabuluculuk süreçlerini yürütüyoruz. Hedefimiz ateşkesi sürdürülebilir kılacak tedbir ve mekanizmaları devreye sokmak ve bölgedeki terör olaylarını kalıcı olarak sonlandırmaktır." diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, şöyle devam etti;

Karabağ’da devam eden yeniden imar ve rehabilitasyon faaliyetlerini takdirle izliyor, bu çalışmalara desteğimizi sürdürüyoruz. Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki barış süreci bağlamında atılmakta olan adımları da memnuniyetle karşılıyoruz. Nitekim taraflar arasında 8 Ağustos’ta Vaşington’da varılan mutabakattan duyduğumuz memnuniyeti çeşitli vesilelerle dile getirmiştik. Güney Kafkasya’da 30 yılı aşkın süre devam eden istikrarsızlık ortamının ardından, kalıcı barış ve huzur için bir fırsat penceresi aralanmıştır. Barış sürecinin en yakın zamanda nihayete ermesi, savaşın muzafferi olan Azerbaycan’ı bölgede barışın da mimarı olarak öne çıkaracaktır. Bu düşüncelerle tüm Azerbaycanlı kardeşlerimizin Zafer Günü’nü bir kez daha kutluyor, ülkem ve milletim adına en kalbi muhabbetlerimi sunuyorum. Azerbaycan’ın kutlayacağı Bayrak Günü’nü de şimdiden tebrik ediyorum. 

Ziyaretimiz sırasında bizi her zamanki gibi sıcak misafirperverliğiyle karşılayan Azerbaycan Cumhurbaşkanı Sayın İlham Aliyev’e ve bizleri bağırlarına basan kardeş Azerbaycan halkına teşekkürlerimi iletiyorum.

"Karabağ zaferi, Türk dünyasının zaferidir"

Her şeyden önce, Karabağ zaferi sadece Azerbaycan’ın değil, Türk dünyasının bir zaferidir. “İki devlet tek millet” ruhuyla, bugün geçit resmindeki konuşmamda da ifade ettiğim gibi, bu anlayışı sürekli kılacak bir adımı, bir yaşamı burada devam ettiriyoruz. Biz, o gün dosta düşmana “Türkiye sonuna kadar Azerbaycan’ın yanındadır” dedik, daha ilk adımı atmadan önce biz Azerbaycan’ın yanında olduğumuzu ifade ettik. Türk SİHA’ları, mühendislerimizin alın teriyle üretilen sistemler, Türk aklının, Türk iradesinin, Türk cesaretinin sembolü haline geldi. Zafer sonrasında bölgede barış rüzgarları esiyor ve Türkiye olarak bundan memnuniyet duyuyoruz. Biz de Azerbaycan ile senkronize şeklinde Ermenistan ile normalleşme sürecini yürütüyoruz. Bunu yürütürken Azerbaycan’ın buradaki haklarına halel getirilmesine asla müsaade edemeyeceğimizi de muhataplarımıza söylüyoruz.

"İsrail, Gazze'ye yardımları engelliyor"

Şu anda Türkiye, Gazze’ye en üst düzeyde yardımı devam ettiren, yardım yapan bir ülke. Milletimiz bu konuda gerçekten çok çok hassas. 17’nci iyilik gemimiz biliyorsunuz El-Ariş’e ulaştı. Ancak yardım koridorları kasıtlı olarak tıkanmakta, insani yardımların bölgeye ulaşması maalesef engellenmekte. Günlük 600 tır insani yardım girişine izin verilecekti, fakat bu söz bile, ki onlar verdi bu sözü, yerine getirilmiyor. Biz, milletimizin emanetlerini Filistinli kardeşlerimize ulaştırmak için, yoğun çaba gösteriyoruz. Dostlarımız ve kardeşlerimizle de temaslarımızda bu konuya yönelik planlamaları konuşuyoruz ve geliştiriyoruz. Gazze’nin acil ihtiyacı olan malzemelerin bölgeye sevki bizim için çok çok önemli. Bu mesele sadece bir yardım konusu değil, aynı zamanda bir insanlık meselesidir. Bunu yakın takipte sürdürüyoruz. Özellikle de gıda, ilaç, barınma malzemeleri, sağlık ekipmanları, giyim eşyaları, hijyen için kullanılan ürünler bugüne kadar sevk edildi ve bu gayretimiz devam ediyor. Bundan sonraki süreçte de bunların sevkini yapacağız.

"Suriye’nin kuzeyinde konut yapımlarına başladık"

Ülkemize sığınan Suriyeli mazlumlar meselesinde hep vicdanın, insanlığın, kardeşliğin ne demek olduğunu anlattık. Ne dedik? “Biz ensarız, onlar muhacir.” Dolayısıyla “Ensar olarak biz bu muhacirlerimizi kapı dışarı etmeyiz, edemeyiz” dedik ve sözümüzde de sonuna kadar durduk. Bugün de olsa yine dururuz. Bu arada Suriye’nin kuzeyinde konut yapımlarına da başladık. Bunlar da devam ediyor.

"Suriye’ye dönenlerin sayısı 1 milyon 290 bine ulaştı"

Suriye birlik ve beraberliğini huzur ve istikrarı tahkim ettikçe dünyanın çeşitli ülkelerine dağılmış sığınmacıların dönüşü de hızlanıyor. Bakın şimdi nereye geldik? Suriye’ye yaptırımlar kaldırıldı mı? Kaldırıldı. Ne oldu? Ne olacaktı? Siyasette mesele ufuk meselesidir, ufuk… Varsa ufkunuz, sorun çözersiniz. Ama ufkunuz yoksa, hiçbir şeyi halledemezsiniz.

"Sudan'da yaşananlar aynı zamanda insanlığın vicdanını da kanatıyor"

Plansız davranmak mümkün değil. Önce plan, sonra proje. Bunları yapacağız. Kaldı ki; Sudan her an Türkiye’nin kendisine nasıl el uzatacağını bekleyen bir ülke. Orada yaşanan her acı, her kıyım, her dram bizim yüreğimizi parçalıyor. Kaldı ki onların da bizden beklentileri var. Bu beklentiler karşısında biz de arkadaşlarımızla değerlendirmelerimizi yapıp, ne gibi destek verebiliriz, bunların çalışmalarını sürdürüyoruz. Sudan’da yaklaşık 2 yıldır binlerce insan maalesef hayatını kaybetti. Milyonlar yerinden edildi, sürgüne gönderildi. Çocuklar açlıkla, hastalıkla mücadele ediyor. Sudan’daki anlaşmazlığın çözümünü ve akan kardeş kanının durmasını bizler temenni ediyoruz. Yaşananlar aynı zamanda insanlığın vicdanını da kanatıyor. Sudan’ın huzur ve güvenliğinin sağlanması için diplomatik gayretlerimizi sürdüreceğiz. Sudan halkı emin olsun, Türkiye onların yanındadır.

"F35 konusunda güzel adımlar attık"

Öncelikle Eurofighter’la ilgili olarak hamdolsun işler yolunda gidiyor. Gerek İngiltere, gerek Almanya ile, Eurofighter konusunda olumlu adımlar attık. Ama bizim bunun yanında bir de Katar ve Umman’la da bazı görüşmelerimiz oldu. Belki onların ellerindeki Eurofighter’lardan da alma durumumuz söz konusu olabilir. Bu anlaşmaları inşallah sonuçlandırabilirsek, ülkemiz için güzel gelişmeler ortaya çıkmış olacak. Bunların yanı sıra ülkemizde attığımız savunma sanayii adımlarıyla birlikte Türkiye, büyük imkanları yakalayacak. Teknik düzeyde yapılacak görüşmeler ve alınacak mesafeler önemli. Tabii bir de F-16 ile F-35 konusu var. F-35 konusunda da ABD Başkanı Sayın Trump’la yaptığımız son görüşmelerde güzel adımlar attık. Temenni ediyorum ki verilen sözler yerine getirilsin ve F-35’lerle inşallah güçlü bir imkana sahip olalım.

"Taraflara itidal tavsiyemizi sürdürüyoruz"

(Pakistan ile Afganistan arasındaki gerilimde Türkiye arabulucu rolü) Şu anda bizim devreye girişimiz de olumlu bir istikamette gelişiyor. İnşallah netice hayır olacak ve büyük ihtimalle de bu hafta içerisinde Dışişleri Bakanımız Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanımız Yaşar Güler ve MİT Başkanımız İbrahim Kalın, üçlü olarak bir Pakistan ziyareti yapacaklar. Bu konuları da orada görüşmek suretiyle bir an önce inşallah Doha’da başlayan süreci, Ankara’da bir neticeye kavuşturacaklar. Biz kalıcı ateşkes ve barışın sağlanmasını umut ediyoruz ve taraflara da itidal tavsiyemizi sürdürüyoruz.

 

Anahtar Kelimeler: Erdoğan - Azerbaycan'ın 8 Kasım Zafer Günü, Edoğan - Gazze - Suriye - Sudan konuları,