Kazakistan'da Oğuz Türklerine ait 9-10. yüzyıldan kalma Kültöbe Yazıtı keşfedildi

Yazıt, bir köy okulunun müzesinde tesadüfen bulundu.

24 Aralık 2025 10:30

Kazakistan’ın Türkistan şehri yakınlarında Oğuz Türklerine ait 9–10. yüzyıldan kalma Kültöbe Yazıtı keşfedildi.

Yazıtı keşfeden Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hayrettin İhsan Erkoç TRT'ye anlattı.

Erkoç, tesadüfen bulunan bu yazıtın Oğuzların yazı kültürü ve siyasi tarihine dair çok önemli sırlar barındırdığını ifade etti.

"Müzede gezerken tesadüfen denk geldik"

Yazıtın bulunuş hikayesini anlatan Doç. Dr. Hayrettin İhsan Erkoç, keşfin bir köy okulunda gerçekleştiğini belirterek şunları söyledi:

"Kültöbe Yazıtı’nı Kazakistan’ın Türkistan şehri yakınlarında bulunan ve içinde Kültöbe adında bir Oğuz yerleşiminin kalıntılarını barındıran Oranğay köyünde bulduk. Köydeki ortaokulun içinde küçük bir müze olduğunu öğrendiğimizde müzeyi ziyaret ettik ve orayı gezerken tesadüfen yazıta denk geldik. Literatür taramasının ardından bugüne kadar yazıt hakkında herhangi bir bilimsel çalışma yapılmadığını tespit edince biz de üzerinde çalışarak literatüre kazandırdık."

Tarihlendirme 9 ve 10. yüzyılları işaret ediyor

Yazıtın yaşına dair eldeki verileri paylaşan Erkoç, bölgenin tarihsel göç hareketlerine dikkat çekti:
"Yazıtın 9.-10. yüzyıllardan kaldığını tahmin ediyoruz. Kazak meslektaşlarımızın yaptıkları arkeolojik çalışmalar, Oğuzların bu bölgedeki yerleşimlere 9. yüzyılda geldiklerini gösteriyor. 11. yüzyılın başlarında ise büyük çoğunluğunun bölgeden göç ettiğini bildiğimiz için bu tarih aralığını önerdik. Elbette yapılacak analizler daha net bir tarih verecektir."

Yazıtta ne yazıyor?

Metnin kısa olması nedeniyle çözümleme sürecinin titizlikle yürütüldüğünü vurgulayan Erkoç, okuma sürecini şu sözlerle aktardı:

"Yazıt tek bir satırdan oluşuyor ve okunması epey zor oldu. Sunduğumuz okuma önerileri arasında 'kazar kan kul' yani 'Hazar Hanı'nın kulu' anlamına gelebilecek ifade öne çıkıyor. Yazıtı 6 Ağustos 2025 tarihinde keşfettikten sonra Türkiye’ye dönünce rehberim Alparslan Kavaklı ve eski Türk yazıtları uzmanı Prof. Dr. Erhan Aydın ile fotoğraflar üzerinden çalıştık. Okuma önerilerimiz uyuşunca yayımlamaya karar verdik."

Anahtar Kelimeler: Türk Tarihi, Kazakistan, Oğuz Türkleri, Kültöbe Yazıtı,