Özbekistan Cumhurbaşkanı Mirziyoyev’in Türkiye ziyaretiyle stratejik ilişkilerin güçlendirilmesi bekleniyor

Cumhurbaşkanı Erdoğan Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev'i Beştepe'de ağırlayacak, iki lider Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi dördüncü toplantısını Ankara'da gerçekleştirecek

29 Ocak 2026 11:38

Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev’in bugün Türkiye’ye gerçekleştireceği resmi ziyaretle, iki ülke arasındaki yüksek düzeyli stratejik ortaklık ilişkilerinin daha da güçlendirilmesi bekleniyor.

Bağımsızlığını 31 Ağustos 1991’de ilan eden Özbekistan ile bu kararı 16 Aralık 1991’de tanıyan ilk ülke olan Türkiye arasındaki diplomatik ilişkiler 4 Mart 1992’de tesis edildi.

Özbekistan’da ilk büyükelçiliği açan ülke Türkiye oldu. Türkiye’nin Taşkent Büyükelçiliği Nisan 1992’de, Özbekistan’ın Ankara Büyükelçiliği ise Ocak 1993’te faaliyete geçti.

Özbekistan’ın bağımsızlığını kazanmasının ardından geçen yaklaşık 24 yıllık süreçte, iki ülke ilişkilerinde çeşitli nedenlerle inişli çıkışlı dönemler yaşandı.

Jeostratejik konumu, köklü tarihi, zengin kültürel mirası, ekonomik potansiyeli, 38 milyonu aşan nüfusu ve Orta Asya’daki tüm ülkelerle ortak sınırlara sahip olması nedeniyle bölgenin kilit ülkelerinden olan Özbekistan ile Türkiye arasındaki ilişkilerde yeni dönem, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Kasım 2016’da Semerkant’a yaptığı ziyaretle başladı.

Erdoğan’ın bu ziyareti sırasında Özbekistan Cumhurbaşkanı Mirziyoyev ile gerçekleştirdiği görüşmelerle ikili ilişkiler canlandırıldı ve yeni bir ivme kazandı. Bunun ardından Mirziyoyev, Ekim 2017’de Cumhurbaşkanı sıfatıyla 21 yıl aradan sonra Türkiye’yi ziyaret eden en üst düzey Özbek yetkili oldu.

İlişkiler yüksek düzeyli stratejik ortaklık seviyesine çıkarıldı

İki ülke cumhurbaşkanları arasındaki yakın dostluk ve güçlü siyasi irade doğrultusunda, Türkiye-Özbekistan ilişkileri 2017’de stratejik ortaklık seviyesine yükseltildi. Uzun yıllar düzenlenemeyen Türkiye-Özbekistan Karma Ekonomik Komisyonu Toplantıları yeniden yapılmaya başlandı.

2018’de iki liderin başkanlığında Türkiye-Özbekistan Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi kuruldu. Konseyin ilk toplantısı Şubat 2020’de Ankara’da, ikinci toplantısı ise Mart 2022’de Taşkent’te gerçekleştirildi.

Son yıllarda iki ülke arasında üst düzey karşılıklı ziyaretler ve temaslar yoğunlaşırken, iki cumhurbaşkanı son üç yılda dört kez karşılıklı ziyaretlerde bulundu.

Son olarak Özbekistan Cumhurbaşkanı Mirziyoyev, Haziran 2024’te resmi ziyaret kapsamında Ankara’ya gitti. Ziyaret sırasında, Türkiye-Özbekistan Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi’nin üçüncü toplantısı düzenlendi.

Toplantıda, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Mirziyoyev tarafından kapsamlı stratejik ortaklık ilişkilerinin derinleştirilmesini öngören "Kapsamlı Stratejik Ortaklığın Derinleştirilmesine İlişkin Ortak Bildiri" imzalanırken, farklı alanlarda işbirliğini kapsayan 20’ye yakın anlaşmaya da imza atıldı.

Geçen hafta Ankara’da Türkiye-Özbekistan Ortak Stratejik Planlama Grubu Dördüncü Toplantısı ile iki ülkenin dışişleri, içişleri ve savunma bakanları ile istihbarat başkanlarının katılımıyla Türkiye-Özbekistan 4+4 Mekanizması Birinci Toplantısı tertip edildi.

Cumhurbaşkanı Mirziyoyev’in bugün Ankara’ya yapacağı ziyaret kapsamında Türkiye-Özbekistan Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi’nin dördüncü toplantısının da gerçekleştirilmesi öngörülüyor. Ziyaret sırasında imzalanacak yeni anlaşmalarla, iki ülke arasındaki yüksek düzeyli stratejik ortaklık ilişkilerinin daha da güçlendirilmesi hedefleniyor.

Mirziyoyev'in ziyareti kapsamında ayrıca Özbekistan hükümetinin ilk kez yurt dışında açacağı okulun temel atma ve Özbek hükümetince Hatay'daki depremzedeler için inşa edilen konutların teslim törenlerinin de yapılması planlanıyor.

Türkiye, Özbekistan’ın en büyük 4. ticari ortağı

Türkiye ile Özbekistan arasındaki ticari ilişkilerde de son yıllarda önemli bir ivme yakalandı. 2016’da 1 milyar 242 milyon dolar olan ikili ticaret hacmi, 2025’te 3 milyar doları aştı. Taraflar, bu rakamın kısa vadede 5 milyar, uzun vadede ise 10 milyar dolara çıkarılmasını hedefliyor.

Türkiye, Özbekistan’ın dış ticaretinde yüzde 3,7’lik payla en büyük dördüncü ticari ortağı konumuna yükseldi.

Türkiye’nin Özbekistan’a 2025 yılındaki ihracatı 1 milyar 888 milyon 100 bin dolar olurken, Özbekistan’dan ithalatı 1 milyar 136 milyon 400 bin dolar olarak kayıtlara geçti.

Türkiye, Özbekistan’a başta makine, elektronik eşya, mobilya ve aydınlatma cihazları, prefabrik yapılar, motorlu kara taşıtları, tekstil, gıda ve tüketim ürünleri ihraç ederken, Özbekistan’dan plastik mamuller, bakır, çinko ve pamuk ipliği ithal ediyor.

Özbekistan, "kara gün dostu" olduğunu gösterdi

Türkiye’de Şubat 2023’te meydana gelen depremlerin ardından Özbekistan, iki ülke arasındaki güçlü ilişkilerin bir yansıması olarak hızlı bir dayanışma örneği sergileyerek "kara gün dostu" olduğunu gösterdi.

Depremin hemen ardından arama kurtarma ve sağlık ekiplerini Türkiye’ye gönderen Özbekistan, yaklaşık 700 ton yardım malzemesi ulaştırdı. Ayrıca çok sayıda Özbekistan vatandaşı afet bölgelerinde gönüllü olarak çalışmalara katıldı.

Özbekistan hükümeti tarafından, Hatay’da depremzedeler için 306 daireden oluşan konut projesinin inşasına başlandı.

Eğitim alanındaki işbirliği hızla gelişiyor

İki ülke arasında eğitim, sağlık ve kültür alanlarındaki işbirliği de son dönemde önemli ölçüde gelişti. Bu kapsamda sağlık ve eğitim forumları düzenlenirken, somut projeler hayata geçirildi.

Halen Özbekistan’da TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Taşkent Şubesi, Buhara’da Sağlık Bilimleri Üniversitesi İbni Sina Tıp Fakültesi ve Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu, Semerkant’ta SBÜ Tıp Fakültesi ile Taşkent’te SBÜ Hemşirelik Akademisi faaliyet gösteriyor.

Ayrıca Taşkent’te Yunus Emre Türk Kültür Merkezi hizmet verirken, Semerkant İnşaat ve Mimarlık Üniversitesi'nde Türk akademisyen rektörlük görevini yürütüyor.

Geçen yıl Taşkent’te faaliyete geçen Uluslararası Türk Devletleri Üniversitesi’nde ise İstanbul Teknik Üniversitesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi ve Ege Üniversitesi müfredatlarına göre mühendislik, bilişim, sağlık ve tarım programlarında eğitim veriliyor.

Haftada 100’e yakın tarifeli uçak seferi

Mirziyoyev'in göreve gelmesinin ardından vize konusunda da önemli kolaylıklar sağlandı. 2018’de Türk vatandaşlarına 30 günlük vize muafiyeti tanınmasının ardından karşılıklı ziyaretlerde ciddi artış yaşandı.

2016’da yaklaşık 150 bin olan Türkiye’ye giden Özbekistanlı sayısı son yıllarda 500 bine yaklaştı. İki ülke arasında 2016’ya kadar haftada 5 olan tarifeli uçak seferleri ise 100’e yaklaştı.

Karşılıklı ilişkilerin gelişmesiyle iki ülke hava yolu şirketlerinin uçuş düzenlediği güzergahların sayısı da çoğaldı. Taşkent-İstanbul hattının yanı sıra Ankara, İzmir ve Trabzon ile Semerkant, Buhara, Ürgenç, Namangan ve Fergana arasında da uçuşlar gerçekleştiriliyor.

Geçen yıl iki ülke arasında imzalanan Turizm Alanında Niyet Protokolü ve Eylem Planı ile uçak seferlerinin artırılması ve karşılıklı ziyaretçi sayısının 1 milyona çıkarılması hedefleniyor.

Anahtar Kelimeler: Türkiye, Özbekistan, Erdoğan, Mirziyoyev, ikili ilişkiler, stratejik işbirliği,