ozbekistan-dan-karakalpakistan-a-2027-yilinda-5-milyar-dolarlik-yatirim-cekmeyi

Özbekistan’dan Karakalpakistan’a 2027 yılında 5 milyar dolarlık yatırım çekmeyi planlıyor

Plan kapsamında ihracatın 550 milyon dolara çıkarılması, girişimcilere 100 milyon dolarlık finansman sağlanması, 50 bin hektar alanın ağaçlandırılması ve 100 bin hektar meranın iyileştirilmesi öngörülüyor.

17 Kasım 2026 11:51

Özbekistan yönetimi, ülkenin kuzeybatısında bulunan Karakalpakistan Cumhuriyeti’nin ekonomik ve sosyal kalkınmasını hızlandırmak amacıyla kapsamlı bir yatırım ve çevre programını hayata geçirmeye hazırlanıyor.

Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev’in 5 Kasım’da imzaladığı ve 7 Kasım’da yürürlüğe giren karara göre, 2027 yılında Karakalpakistan’a çekilecek yatırımların iki katına çıkarılarak 5 milyar dolara ulaştırılması hedefleniyor. Bölgenin ihracat hacminin ise aynı dönemde 550 milyon dolara yükseltilmesi planlanıyor.

Karar kapsamında 2027 yılında bölge ekonomisinin yüzde 8, sanayi üretiminin yüzde 7, hizmetler sektörünün yüzde 17, tarımın yüzde 5 ve inşaat sektörünün yüzde 13 büyümesi öngörülüyor.

Ayrıca düşük gelirli 125 bin ailede yaşayan 513 bin kişinin daha yüksek gelir sağlayan işlerde istihdam edilmesi hedefleniyor.

Girişimcilere 100 Milyon Dolarlık Finansman Desteği

Karakalpakistan’da sanayi ve hizmet sektörlerinin geliştirilmesi amacıyla 2027-2030 döneminde ticari bankalara 100 milyon dolar karşılığı ulusal para cinsinden finansman aktarılacak.

Özbekistan Yeniden Yapılanma ve Kalkınma Fonu kaynaklarından sağlanacak finansmanla girişimcilere iki yıl anapara ödemesiz 7 yıla kadar vadeyle yıllık yüzde 14 faizli kredi kullandırılabilecek.

Özel okul öncesi eğitim kurumları açmak isteyen girişimcilere ise 5 yıl ödemesiz ve yıllık yüzde 7 faiz ile 15 yıl vadeli kredi verilmesi planlanıyor.

Nukus’ta 50 Bin Kişilik Yeni Şehir Kurulacak

Kalkınma programının önemli projelerinden biri de Karakalpakistan’ın başkenti Nukus’ta hayata geçirilmesi planlanan “Nukus City” yerleşim alanı olacak.

270 hektarlık alanda kurulması öngörülen ve yaklaşık 50 bin kişinin yaşamasına imkan sağlayacak yeni yerleşim bölgesinde enerji tasarruflu konutlar, iş merkezleri, oteller, parklar ve sosyal tesisler bulunacak.

Projede akıllı şehir teknolojilerinden yararlanılması, ayrıca Nukus’ta 20 katlı modern bir iş merkezinin inşa edilmesi hedefleniyor.

Yapay Zeka ve Dijital Ekonomiye 600 Milyon Dolarlık Hedef

Karakalpakistan’ın dijital ekonomideki payının artırılması da kararın öncelikleri arasında yer alıyor.

Nukus ve çevresindeki üç ilçede bulut teknolojileri ile yapay zeka alanlarına yönelik yatırımların ve hizmet ihracatının 2030 yılına kadar 600 milyon dolara ulaştırılması amaçlanıyor.

Bu kapsamda 20 bin gencin bilişim teknolojileri ve lojistik alanlarında eğitilmesi, yeni işletmelerin kurulması ve bölgedeki istihdam imkanlarının genişletilmesi planlanıyor.

Aral Gölü’nün Kurumasının Etkileriyle Mücadele Edilecek

Bir zamanlar dünyanın en büyük göllerinden biri olan Aral Gölü’nün büyük ölçüde kuruması, özellikle Karakalpakistan’da ciddi çevresel, ekonomik ve sosyal sorunlara neden oldu.

Gölün kuruyan tabanından rüzgarla taşınan tuzlu ve zararlı tozlar, bölge halkının sağlığını, tarımsal üretimi ve doğal yaşamı olumsuz etkiliyor. Su kaynaklarının azalması ve çölleşme de bölgenin karşı karşıya olduğu temel sorunlar arasında bulunuyor.

Yeni kalkınma programı kapsamında 1 Nisan 2027’den itibaren Aral bölgesinde 50 bin hektarlık alanda aşamalı ağaçlandırma çalışmalarına başlanması öngörülüyor.

Projeyle uluslararası karbon kredisi piyasasında da yer alınması hedeflenirken Japonya, Güney Kore, ABD, Kanada, İngiltere ve Avustralya gibi ülkelerden ortakların çalışmalara dahil edilmesi planlanıyor.

Ayrıca 2030 yılı sonuna kadar 100 bin hektar meranın iyileştirilmesi amacıyla çöl koşullarına dayanıklı bitki tohumlarının insansız hava araçlarıyla ekilmesi hedefleniyor.

Tarımsal üretimi artırmak amacıyla çöl bölgelerinde 20 bin hektar alanda yem bitkileri yetiştirilmesi, Bozatau ilçesinde ise 7 bin 500 hektar arazinin tarımsal kullanıma kazandırılması planlanıyor. Bu projeler için 2027 yılında 8 milyon dolar kaynak ayrılması öngörülüyor.

Uzmanlardan Sürdürülebilir Kalkınma Vurgusu

Çevre uzmanı Ruslan Kadirov, Aral Gölü’nün kurumasının yalnızca çevresel değil, aynı zamanda ekonomik, sosyal ve insani boyutları bulunan kapsamlı bir kalkınma sorununa dönüştüğünü belirtti.

Kuruyan göl tabanından yayılan zararlı tozların halk sağlığını tehdit ettiğini ve toprak verimliliğindeki düşüşün tarımsal üretimi olumsuz etkilediğini ifade eden Kadirov, ekonomik imkanların sınırlı olmasının özellikle kadınlar ve gençlerin geleceği üzerinde etkili olduğunu kaydetti.

Bölgenin sürdürülebilir kalkınması için çevre koruma çalışmalarının sağlık, eğitim, temiz içme suyuna erişim ve istihdam politikalarıyla birlikte yürütülmesi gerektiğini vurgulayan Kadirov, Mirziyoyev’in imzaladığı kararın ekonomik kalkınmaya katkı sağlayabileceğini ifade etti.

Yatırımların yeni iş imkanları oluşturması ve yaşam koşullarının iyileştirilmesi açısından önem taşıdığını belirten Kadirov, “Karakalpakistan’ın kalkınması çevre sorunlarının çözümünden bağımsız düşünülemez. Bölgenin geleceği, doğanın korunmasıyla ekonomik ve sosyal imkanların birlikte geliştirilmesine bağlıdır.” değerlendirmesinde bulundu.

Anahtar Kelimeler: Özbekistan, Karakalpakistan, Nukus, Nukus City, Aral Gölü,

Diğer Haberler