Özbekistan, Pamuk Üretiminde Modernizasyon ve Tekstil Odaklı Dönüşümünü Sürdürüyor

Dünyanın önde gelen pamuk üreticilerinden Özbekistan’da pamuk hasat dönemi başarıyla tamamlandı. Son yıllarda tarım politikalarında köklü reformlara imza atan ülke, pamuk üretimini geleneksel yöntemlerden kurtararak modern tarım teknolojileri ve katma değerli sanayi üretimine entegre etmeye devam ediyor.

06 Kasım 2026 16:18

Dünyanın önde gelen pamuk üreticileri arasında yer alan Özbekistan'da pamuk hasadı tamamlandı. Ülke genelinde 5 milyon tona yakın pamuk toplanırken, elde edilen sonuç tarım sektöründe önemli bir başarı olarak değerlendirildi.

Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, üretimde ulaşılan rekor dolayısıyla çiftçilere tebrik mesajı gönderdi. Mirziyoyev, iklim değişikliğinin tarımsal üretim üzerindeki etkilerinin arttığı bir yılda hasadın yağışlar başlamadan ve yüksek kalitede tamamlanmasının takdire şayan olduğunu belirtti.

Cumhurbaşkanı mesajında, “İklim değişikliğine bağlı zorlukların daha da arttığı bu yılda, pamuk hammaddesinin yağışlar başlamadan önce ve yüksek kalitede toplanması takdire şayandır.” ifadelerini kullandı.

Daha Az Alanda Daha Yüksek Üretim

Özbekistan'ın pamuk üretiminde yakaladığı başarının arkasında tarım politikalarında gerçekleştirilen dönüşüm bulunuyor.

Son yıllarda pamuk yetiştiriciliğine ayrılan tarım alanları yüzde 38 azaltılırken, doğru tohum seçimi ve su tasarrufu sağlayan modern yöntemlerle üretim artırıldı. Tarımda tek ürün odaklı politikadan vazgeçilerek ürün çeşitliliğine ağırlık verildi.

Yapılan çalışmalar sonucunda pamukta hektar başına verimlilik arttı.

Bu yılın en başarılı pamuk üretim merkezi ise Kaşkaderya vilayetindeki Koson ilçesi oldu. İlçedeki çiftçiler toplam 110 bin ton pamuk üreterek ülke genelinde ilk sırada yer aldı.

Hasadın Yüzde 85'i Makinelerle Gerçekleştirildi

Özbekistan tarımındaki en büyük yapısal dönüşümlerden biri de insan hakları ve iş gücü yönetiminde yaşandı. Geçmiş dönemlerde uygulanan; öğretmenlerin, öğrencilerin ve kamu çalışanlarının pamuk hasadında zorunlu olarak görevlendirilmesi uygulamasına Şevket Mirziyoyev’in talimatıyla tamamen son verildi. Bu reform, Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) tarafından da tescillendi. Buna karşın iş gücü açığı makineleşmenin yaygınlaştırılması ile çözüldü. 

Bu yıl toplam hasadın yüzde 85'i, 3 binden fazla pamuk toplama makinesiyle 30-35 gün içerisinde tamamlandı. Cizzak ve Sirderya vilayetlerinde ise pamuk hasadının tamamen makineler aracılığıyla gerçekleştirildiği bildirildi.

Makineleşmenin yaygınlaşmasıyla hasat süresinin kısaltılması, üretim maliyetlerinin azaltılması ve tarımsal verimliliğin artırılması hedefleniyor.

Ham Pamuktan Hazır Giyime Uzanan Dönüşüm

Özbekistan, pamuk sektöründe yalnızca üretim miktarını artırmakla kalmayıp ihracat modelini de değiştirdi.

Son 10 yılda ham pamuk ihracatından uzaklaşan ülke, pamuğu işleyerek iplik ve hazır giyim ürünleri şeklinde uluslararası pazarlara sunmaya başladı.

Günümüzde Özbekistan'da 1.700'den fazla tekstil fabrikası faaliyet gösteriyor. Bu tesislerde üretilen iplik ve hazır konfeksiyon ürünleri Rusya, Kazakistan, Kırgızistan, Çin ve Türkiye başta olmak üzere birçok ülkeye ihraç ediliyor.

Böylece ülke, pamuk üretiminden tekstil sanayisine uzanan katma değerli bir üretim zinciri oluşturmayı hedefliyor. Tekstil fabrikalarının sayısındaki artış da bu dönüşümün önemli göstergeleri arasında yer alıyor.

Gelecek Yıl Hedef Hektar Başına 7 Ton

Özbekistan, pamuk üretimindeki verimlilik artışını gelecek yıllarda da sürdürmeyi planlıyor.

Gelecek yıl daha verimli tohum çeşitlerinin kullanılması, tarım dronlarının yaygınlaştırılması, su ve enerji tasarrufu sağlayan yöntemlerin uygulanması ve yapay zeka teknolojilerinden yararlanılması hedefleniyor.

Yeni uygulamalarla hektar başına ortalama 6 ila 7 ton pamuk elde edilmesi öngörülüyor.

Özbekistan'ın pamuk üretiminde ulaştığı 5 milyon tonluk eşik, tarımda modernizasyon ve tekstil sanayisinde katma değerli üretime geçiş sürecinin önemli bir göstergesi olarak öne çıkıyor.

Anahtar Kelimeler: Özbekistan, Şevket Mirziyoyev, pamuk, Çin, Kırgızistan, Rusya, Kazakistan, Türkiye,