Özbekistan'ın Harezm bölgesi, tandırcılık geleneklerini yaşatmaya devam ediyor

Bölgede tandır yapımıyla nam salan Hive yakınlarındaki Kattabağ köyünde, zanaatkârları tek bir çatı altında buluşturan yeni Çömlekçiler Merkezi kapılarını açtı.

19 Ekim 2026 14:32

Özbekistan’ın zengin kültür haritasında kendine özgü zanaatları ve sanat anlayışıyla özel bir yere sahip olan Harezm bölgesi, asırlık çömlekçilik ve tandırcılık geleneklerini yaşatmaya devam ediyor.

Bölgede tandır yapımıyla nam salan Hive yakınlarındaki Kattabağ köyünde, zanaatkârları tek bir çatı altında buluşturan yeni Çömlekçiler Merkezi kapılarını açtı.

Özbekistan genelinde yaygın olan tandırcılık zanaatı, Harezm’in özel çöl toprağı ve ustalarının kendine has yapım teknikleri sayesinde ürettiği son derece dayanıklı ürünlerle öne çıkıyor.

"12 Saat Fırınlanıyor, Yıllarca Dayanıyor"

Harezm çölünden getirdikleri özel toprağı günlerce işleyerek sanata dönüştüren tandır ustası Adambay Adambayev, geleneksel üretim sürecini ve ürünlerin kalitesini şu sözlerle anlattı:

"Uzun yıllardır tandır yapıyorum. Harezm çöllerinden getirdiğimiz özel toprağı işleyerek önce yapıma hazır hâle getiriyoruz. Ardından toprağı el emeğiyle şekillendirip tandır formuna sokuyoruz. Bu işlem yaklaşık 7 gün sürüyor. Şekillendirmenin ardından ürünü fırında 12 saat kadar pişiriyoruz. Ürettiğimiz tandırlar 12 yıldan fazla dayanıklılığını korur. Hem ev kullanımı hem de kafe ve restoranlar için tercih ediliyor; hatta yurt dışına dahi ihraç ediyoruz."

Unutulmayan Zanaat, Yenilikçi Modellerle Gelişiyor

Geçtiğimiz yüzyılda çömlekçiliğin birçok dalı unutulmaya yüz tutup usta-çırak ilişkileri sekteye uğramış olsa da Harezm’de tandır üretimi hiçbir zaman aksamadı. Asırlık gelenekleri koruyan günümüz ustaları, çağdaş ihtiyaçlara yönelik yenilikçi çözümler de üretiyor. Günümüzde tek bir kişinin taşıyabileceği portatif modeller ve tekerlekli büyük tandırlar ticari ve bireysel kullanımda hızla yaygınlaşıyor.

Devlet Desteğiyle Kurulan Merkez Turistlerin Odak Noktası Oldu

Harezm Valiliği, zanaatkârları desteklemek ve tarihi mirası korumak amacıyla Kattabağ köyünde Çömlekçiler Merkezi'ni hayata geçirdi. Merkez bünyesinde ustalara özel atölyeler tahsis edilirken, zanaatkârlar vergi ve kira ödemelerinden muaf tutuldu.

Şu anda 7 ustanın atölyesinin yer aldığı merkezde, mesleğin incelikleri genç çıraklara aktarılarak geleceğin ustaları yetiştiriliyor.

Tesis aynı zamanda Harezm ve Hive bölgesini ziyaret eden yerli ve yabancı turistlerin de uğrak noktası hâline geldi. Ziyaretçiler, ustaların üretim süreçlerini canlı olarak izleme ve Özbek kültürünü yakından deneyimleme imkânı buluyor.

Anahtar Kelimeler: Özbekistan - Harezm tandır,