
27 Mart 2026 10:12
10. Paris Tahkim Haftası kapsamında düzenlenen özel bir panelde, Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki devletlerarası tahkim davaları, uluslararası hukuk açısından "emsalsiz" nitelikleri nedeniyle mercek altına alındı.
Uzmanlar, bu davaların çevre ve enerji hukuku alanında yeni bir dönemi başlattığı konusunda birleşti.
Küresel Hukuk Devleri Paris’te Buluştu
Azerbaycan Tahkim Derneği Başkanı ve Türk Tahkim Derneği Eş Başkanı Profesör Kamala Mehdiyeva’nın başkanlık ettiği panele; Cenevre Üniversitesi, Paris Nanterre Üniversitesi ve Freshfields gibi prestijli kurum ve kuruluşlardan dünyaca ünlü hukukçular katıldı.
120 uluslararası temsilcinin izlediği oturumda, Azerbaycan’ın Ermenistan’a karşı Daimi Tahkim Mahkemesi (DDK) nezdinde yürüttüğü süreçlerin pratik ve hukuki sonuçları analiz edildi.
Bern Sözleşmesi ve Enerji Şartı: Yeni Hukuki Sorular
Panelin ana gündemini, Bern Konvansiyonu ve Enerji Şartı Anlaşması kapsamında yürütülen davalar oluşturdu. Tartışmalarda öne çıkan kritik başlıklar şunlar oldu:
Çevresel Yükümlülükler: Çatışma ve işgal bölgelerinde doğal yaşamın korunması.
Enerji Hakları: Enerji kaynaklarına erişim ve bu kaynakların korunması.
Çatışma Sonrası Tahkim: Savaş sonrası dönemde tahkim mekanizmalarının etkinliği.
Tarihi Bir İlk: Yaban Hayatının Korunması İçin İlk Mahkeme
Profesör Kamala Mehdiyeva, Azerbaycan-Ermenistan davalarının uluslararası hukuk literatürüne giren iki temel özelliğini vurguladı:
Bern Sözleşmesi Kapsamında Bir İlk: Yaban hayatı ve doğal yaşam alanlarının korunmasına ilişkin iddiaların bu sözleşme kapsamında açıldığı dünyadaki ilk mahkeme davası olması.
Ekolojik Bağlayıcılık: İşgal dönemlerinde dahi devletlerin biyolojik çeşitliliği koruma yükümlülüğünün olduğunu ve bu yükümlülüklerin bağlayıcı yasal mekanizmalarla denetlenebileceğinin kanıtlanması.
Barış Antlaşması ve Tahkimin Rolü
Panelistler; bu davaların sadece bölgesel değil, küresel ölçekte devletlerarası ihtilafların çözümüne model olabileceğini belirtti.
Oturumda ayrıca, Azerbaycan ve Ermenistan arasında imzalanması muhtemel bir barış antlaşmasının perspektifleri ile uluslararası tahkimin diğer güncel örnekleri değerlendirildi.
Anahtar Kelimeler: 10. Paris Tahkim Haftası’nda "Azerbaycan-Ermenistan" Dosyası, Azerbaycan Tahkim Derneği Başkanı, Türk Tahkim Derneği Eş Başkanı, Profesör Kamala Mehdiyeva,