
29 Temmuz 2026 12:41
Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı Vladimir Putin, Türkistan'daki en önemli iki ortağı olan Kazakistan ve Özbekistan ile yürürlükte olan askeri-teknik işbirliği (MTC) anlaşmalarının değiştirilmesi için resmi müzakere sürecini başlattı. Putin'in imzaladığı kararnameler, Rusya'nın resmi yasal belgeler portalında yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Rusya; Kazakistan ile 24 Aralık 2013'te ve Özbekistan ile 29 Kasım 2016'da kapsamlı askeri-teknik işbirliği anlaşmaları imzalamıştı. Silah ve askeri teçhizat tedarikini, askeri ürün değişimini, teknoloji transferini ve gizli doküman paylaşımlarını düzenleyen bu iki temel belgenin, değişen küresel ve bölgesel güvenlik mimarisi doğrultusunda yeniden masaya yatırılması kararlaştırıldı.
Astana ve Taşkent Ordularında Rus İmzası
Her iki ülkenin savunma kapasitesinde de Rus askeri teknolojisi çok ağırlıklı bir yere sahip.
Kazakistan Cephesi: Kazakistan, son yıllarda Rusya'dan 20'ye yakın Su-30SM gelişmiş savaş uçağı, Mi-171Sh ve Mi-35M helikopterleri, Buk-M2E uçaksavar füze sistemleri ile BTR-80 ve BTR-82A zırhlı personel taşıyıcıları satın aldı. Ayrıca Moskova, bölgede ortak bir hava savunma sistemi oluşturma programı kapsamında Astana yönetimine 5 adet S-300PS uçaksavar füze sistemi hibe etmişti.
Özbekistan Cephesi: Taşkent yönetimi ise 2017-2019 yılları arasında Rusya'dan devlet ihracat kredisi kapsamında 12 adet Mi-35M taarruz helikopteri teslim aldı ve envanterindeki yaklaşık 30 MiG-29 savaş uçağını Rusya ortaklığıyla modernize etti. İki ülke arasında ayrıca Su-30SM uçakları, Sopka-2 gelişmiş radar sistemleri ve Pechora-2M hava savunma sistemleri tedariki için de görüşmeler sürdürülüyor.
İki Ülke Arasındaki Statü Farkı Dikkat Çekiyor
Rusya'nın bu iki devletle yürüttüğü askeri ilişkiler yapısal olarak birbirinden ayrılıyor. Özbekistan'ın aksine Kazakistan, Rusya liderliğindeki Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü'nün (KGAÖ / CSTO) tam üyesi konumunda bulunuyor. Bu üyelik, Astana ile Moskova arasındaki askeri-teknik işbirliğini kolektif bir savunma planlaması zırhına büründürüyor.
KGAÖ üyesi olmayan Özbekistan ile ise savunma ilişkileri ikili anlaşmalarla yürütülüyor. Moskova ve Taşkent arasında, özellikle iki ülkenin hava kuvvetleri ve hava savunma unsurlarının ortak kullanımını içeren stratejik ve ayrı bir askeri protokol yürürlükte bulunuyor. Putin'in talimatıyla başlayacak yeni müzakere sürecinin, bu dengeleri nasıl şekillendireceği bölge diplomasisi tarafından yakından takip ediliyor.
Anahtar Kelimeler: Rusya - Kazakistan ve Özbekistan ile askeri anlaşmaları, KGAÖ, Özbekistan, Kazakistan,