Saraybosna kuşatmasındaki en kanlı saldırılardan "ikinci pazar yeri katliamının" üzerinden 31 yıl geçti

Bosna Hersek'in başkenti Saraybosna'da Sırp birliklerinin saldırılarıyla başlayan ve 1992-1995'te yaşanan Bosna Savaşı'nın en kanlı eylemlerinden biri olarak bilinen pazar yerine düzenlenen ikinci saldırının üzerinden 31 yıl geçti.

27 Ağustos 2026 15:13

Bosna Savaşı’nın en acı sembollerinden biri olan ikinci Markale pazar yeri katliamı, aradan geçen 31 yıla rağmen hafızalardaki tazeliğini koruyor. 1992-1995 yılları arasındaki Saraybosna kuşatması sırasında, takvimler 28 Ağustos 1995’i gösterdiğinde gerçekleşen bu kanlı saldırı, dünya tarihine kara bir leke olarak geçti.

Sırp birlikleri tarafından fırlatılan bir havan topu mermisinin tarihi pazar yerine düşmesi sonucu, sivil halktan 43 kişi hayatını kaybetmiş, 84 kişi ise yaralanmıştı. Alışveriş yapan, evine ekmek götürmeye çalışan masum sivilleri hedef alan bu saldırı, uluslararası toplumun savaşa olan bakış açısını kökten değiştirdi. Katliamın hemen ardından NATO, Sırp mevzilerine yönelik hava harekatı başlattı ve bu müdahale savaşı bitiren Dayton Barış Antlaşması’nın zeminini hazırladı.

Bugün, saldırının gerçekleştiği alanda her yıl olduğu gibi anma törenleri düzenleniyor. Hayatını kaybedenlerin isimlerinin okunduğu ve kırmızı karanfillerin bırakıldığı tarihi pazar yeri, Bosna halkının acısını ve adalet arayışını simgelemeye devam ediyor. Katliamın emrini veren dönemin Sırp askeri liderleri, Lahey’deki Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından insanlığa karşı suç işlemekten müebbet hapis cezasına çarptırılmıştı.Pazar Yeri Katliamları

Bosna Savaşı boyunca Saraybosna sakinleri, 1425 gün süren kuşatma sırasında keskin nişancı ateşi, topçu atışları, gıda ve su kıtlığıyla karşı karşıya kaldı. Pazara gitmek, su taşımak ya da ekmek almak gibi en temel ihtiyaçlar dahi öldürülme riski taşıyan faaliyetlere dönüştü.

Pazar yeri katliamları, uzun kuşatmanın siviller üzerindeki yıkıcı etkisini sembolize eden olaylardan biri olarak öne çıkıyor. Uzmanlar, saldırıların özellikle kalabalık pazar yerinde düzenlenmesinin, siviller arasında korkuya ve paniğe yol açmayı amaçlayan bilinçli bir tercih olduğunu vurguluyor.

Saldırının üzerinden 31 yıl geçmesine rağmen pazardaki anı levhaları ve işaretlemeler, yaşananların unutulmaması ve gelecek nesillere aktarılması amacıyla korunuyor.

Katliamlar, Bosna Savaşı'nın uluslararası kamuoyunda daha geniş yankı bulmasında ve NATO'nun daha aktif rol almasına giden süreçte de önemli birer kırılma noktası olarak görülüyor.

Şehirde en çok ziyaret edilen noktalardan Markale ve ikinci pazar yeri katliamının yapıldığı yerde her yıl 5 Şubat'ta ilk saldırının, 28 Ağustos'ta ise ikinci saldırının kurbanları için devlet düzeyinde anma törenleri gerçekleştiriliyor.

Sorumlular Lahey'de Yargılandı

Lahey'deki Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY), pazar yerine yönelik saldırıların Sırp birliklerince düzenlendiğini kanıtlarla ortaya koydu ve katliamın sorumlularından Bosnalı Sırp komutan Dragomir Milosevic hapse mahkum edildi.

Saraybosna'nın kuşatılması ve kuşatma boyunca işlenen insanlığa karşı suçlar nedeniyle Lahey'de yargılanan eski Sırp komutanlardan Stanislav Galic de müebbet hapis cezasına çarptırıldı.

Saraybosna, 44 ay boyunca kuşatma altında tutulurken şehirde 2 bine yakını çocuk olmak üzere 11 bin 541 sivil, Sırpların saldırılarında hayatını kaybetmişti.

Anahtar Kelimeler: Saraybosna, İkinci pazar yeri katliamı, Markale pazar yeri katliamı,