
27 Mayıs 2026 11:27
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinesinde güncellenen yeni "Yapay Zekâ Eylem Planı", önümüzdeki ay kamuoyuyla paylaşılacak.
Üretimden savunmaya, finanstan kamu hizmetlerine kadar yapay zekâ kapasitesini küresel rekabet gücü yüksek bir seviyeye çıkarmayı hedefleyen Türkiye; Türkçe büyük dil modelleri, hiper ölçekli veri merkezleri, siber güvenlik ve kamusal dijital dönüşüm başlıklarında dev hamleler başlatıyor. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı, TÜBİTAK ve HAVELSAN gibi stratejik kurumların katılımıyla "yapay zekâ çağına" tam entegrasyon hedefleniyor.
Yapay Zekânın "Türkçe"si: Bir Türk Gibi Düşünecek
Türkiye'nin dijital egemenlik hamlelerinin en kritik ayağını, Türkçe dil bilincine sahip yapay zekâ modelleri oluşturuyor. Bu alandaki iki büyük proje dikkat çekiyor:
T3 AI (Açık Kaynaklı Büyük Dil Modeli): T3 Vakfı ve Baykar iş birliğiyle geliştirilen model, Temmuz 2025'te "NSosyal" beta sürümüyle kullanıma sunuldu. MEB, Anadolu Ajansı, TRT, TÜBA, SETA ve Microsoft’un da paydaş olduğu proje, Türkçe'nin yanı sıra farklı dillerle de çalışabiliyor.
TÜBİTAK Büyük Dil Modeli: TÜBİTAK tarafından geliştirilen model, yapay zekânın sadece Türkçe konuşmasını değil, "bir Türk gibi düşünmesini" ve kültürün nüanslarını kavramasını hedefliyor.
Veriler Türkiye'de Kalacak: 2028 Hedefi
Veri güvenliği ve yerli altyapı projeleri kapsamında Türkiye, uluslararası iş birliklerini hızlandırdı.
Turkcell ve Google Cloud ortaklığıyla Ankara’da kurulacak olan hiper ölçekli veri merkezleri, Türkiye’nin ürettiği kritik verilerin yurt dışına çıkmadan ülke içinde saklanmasına ve işlenmesine olanak tanıyacak. Bu büyük tesislerin 2028 yılında tam kapasiteyle hizmete girmesi bekleniyor.
Savunma Sanayisinde Yapay Zekâ ve Kuantum Dönemi
Fiziki sahada elde edilen askeri başarılar, otonom ve dijital sistemlerle taçlandırılıyor. Savunma sanayisinin bu alandaki yol haritası netleşiyor:
ALFA Tatbikatı: Savunma Sanayii Başkanlığı, ocak ayında Yapay Zekâ, Kuantum ve Otonom Sistemler Tatbikatı (ALFA) için bilgi istek dokümanı yayımladı. Tatbikatta; ortak yer kontrol istasyonları, sürü yetenekleri, meskun mahal operasyonları ve İHA sürülerinin kuantum anahtar dağıtımıyla şifreli haberleşmesi test edilecek.
HAVELSAN MAIN Platformu: Savunma ve kamu odaklı geliştirilen kurumsal yapay zekâ platformu MAIN, Türkçe nüanslara odaklanan 9 milyar parametreli bir modele sahip.
MAIN’in Yetenekleri: 200’ü aşkın dilde metin anlama, sesli komut işleme, taktik planlama, kod asistanlığı, medya analizi ve siber güvenlik asistanlığı.
Dezenformasyona Karşı Kamu Yapay Zekâ Duvarı
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, dijital alanda bilgi kirliliği ve manipülasyonla mücadele amacıyla kamu internet sitelerinde yapay zekâ uyumlu teknik standart dönüşümü başlattı. Bu hamleyle, küresel yapay zekâ botlarının kamusal verileri doğru algılaması sağlanacak ve resmi içeriklerin dijital dünyadaki görünürlüğü artırılacak.
Ayrıca İletişim Başkanlığı, küresel ölçekte 18 milyondan fazla kullanıcısı olan açık kaynaklı yapay zekâ platformu Hugging Face’e katılarak içerik paylaşan dünyadaki ilk kamu kurumu unvanını aldı.
Türk Dünyası Yapay Zekâda Birleşiyor
Türkiye, geliştirdiği bu yapay zekâ vizyonunu Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) seviyesine taşıyor. 15 Mayıs'ta Kazakistan’ın Türkistan şehrinde düzenlenen TDT Gayriresmi Zirvesi’nde alınan kararlar doğrultusunda şu adımlar atılacak:
|
İş Birliği Alanı |
Hedeflenen Çıktı |
Takvim |
|
Türk Büyük Dil Modeli |
Türk dillerinin korunması, kültürel bağların ve ekonomik entegrasyonun güçlendirilmesi. |
Çalışmalar Başladı |
|
TDT Yapay Zekâ Eylem Planı |
Üye ülkeler arasında sağlık, eğitim ve dijital kalkınma ortak yol haritası. |
2026 Yıl Sonu |
Yeni eylem planıyla birlikte sanayiden sağlığa kadar her alanda dijital dönüşüm hızlandırılırken, kamunun elindeki büyük veri değere dönüştürülecek ve Türkiye küresel yapay zekâ liginde liderliğe oynayacak.
Anahtar Kelimeler: Türkiye Savunma - "Türk Aklı" Yapay Zekâ Eylem Planı,