Taşkent’teki 10 modernist yapı UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne kaydedildi

Deneysel malzemeleri, sıcak iklime özel mimari çözümleri ve Özbek süsleme sanatını bir arada barındıran müze, konser salonu, sirk ve metro istasyonları gibi simge yapılar UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndeki yerini aldı.

31 Ekim 2026 16:48

Özbekistan’ın başkenti Taşkent’te 1966 depreminin ardından inşa edilen ve geleneksel Özbek mimarisi ile modern tasarım ilkelerini buluşturan 10 modernist mimari anıt, UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne kaydedildi.

1966 yılında Taşkent’i vuran büyük depremin ardından kentin yeniden inşası sürecinde öne çıkan kamu binaları, uluslararası alanda hak ettiği değeri gördü.

Deneysel malzemeleri, sıcak iklime özel mimari çözümleri ve Özbek süsleme sanatını bir arada barındıran müze, konser salonu, sirk ve metro istasyonları gibi simge yapılar UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndeki yerini aldı.

Özbekistan Kültür ve Sanat Geliştirme Vakfı Başkan Yardımcısı Saidaziz İşanhocaev, deprem sonrası kente gelen mimarların yenilikçi tasarım anlayışlarını yerel koşullara başarıyla uyarladığını belirterek; bu mirası korumanın, yapıları özgün mimari dokularını bozmadan günümüz ihtiyaçlarına adapte etmekten geçtiğini vurguladı.

Dünya Mirası Listesi’ne Giren Öne Çıkan Yapılar

UNESCO korumasına alınan ve günümüzde de orijinal işlevlerini sürdüren tarihi modernist yapılardan bazıları şunlar:

Özbekistan Devlet Tarih Müzesi (1970): Mimarlar Rozanov ve Şestopalov tarafından 1968'de tasarlanan ve 1970'te açılan bina, güneşten koruyan dekoratif parmaklıkları, Kokandlı ustaların elinden çıkan oyma ahşap kapıları ve iç mekândaki ganç oymacılığıyla dikkat çekiyor.

Özbekistan Devlet Sanat Müzesi (1974): Sergileme ve depolama amacıyla özel olarak tasarlanan müzenin cephesinde kullanılan deneysel paneller, doğrudan güneş ışığını engelleyerek eserlerin korunmasını sağlıyor. Uzmanlar, daha sonra değiştirilen cephenin orijinal görünümüne kavuşturulması için çalışmalarını sürdürüyor.

Halklar Dostluğu Sarayı: 3.816 kişilik devasa kapasiteye sahip saray, Taşkent’in sert sıcaklık dalgalanmalarından iç mekânı koruyan özel mühendislik çözümleriyle öne çıkıyor.

Özbekistan Devlet Sirki (1976): Şu anda restorasyon sürecinde olan sirk binası, tarihi unsurları ve mimari görünümü korunarak gösteri sanatçıları için modern koşullara kavuşturuluyor.

Kosmonavtlar Metro İstasyonu: Uzay keşfi temasıyla tasarlanan istasyon, her biri kendine özgü mimari konsepte sahip Taşkent metrosunun en nadide parçalarından biri. Taşkent metrosu bugün günde 1 milyondan fazla yolcuya hizmet veriyor.

Asırlık Gelenekle Modern Mimarinin Uyumlu Sentezi

Taşkent'in modernist mimari anıtları; iklimsel zorluklara üretilen akılcı çözümler, yerel malzeme kullanımı ve Özbek halk sanatlarının modern binalara entegre edilmesi bakımından dünya mimarlık tarihinde eşsiz bir yere sahip bulunuyor.

Anahtar Kelimeler: Taşkent - 10 modernist yapı -  UNESCO Dünya Mirası Listesi, Saidaziz İşanhocaev,