TDT Ankara Zirvesi öncesi ilk durak Astana: “Türk Dünyası Diyalogları”

Türk dünyasının bütünleşme süreci, tarihsel miras, ortak dil-alfabe hedefleri ile ekonomik, bilimsel ve teknolojik iş birliği olanakları geniş kapsamlı olarak değerlendirildi.

05 Eylül 2026 10:19

Türk Devletleri Teşkilatı’nın (TDT) 29–30 Ekim 2026 tarihlerinde Ankara’da gerçekleştirilmesi planlanan 13. Resmî Liderler Zirvesi öncesinde, üye ve gözlemci ülkelerin başkentlerini kapsayan stratejik panel serisi başlatıldı.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından organize edilen “Türk Dünyası Diyalogları” panel dizisinin ilk durağı Kazakistan’ın başkenti Astana oldu.

“Türk Dünyası Diyalogları: Ortak Gelecek, Ortak Vizyon” başlığıyla düzenlenen açılış panelinde; Türk dünyasının bütünleşme süreci, ortak tarih ve alfabe hedefleri ile ekonomik, bilimsel ve teknolojik iş birliği imkânları akademisyenler, diplomatlar ve basın mensupları tarafından masaya yatırıldı.

"TDT Dönem Başkanlığı Devralınacak, Yeni Bir Dönüm Noktası Olacak"

T.C. Astana Büyükelçisi Mustafa Kapucu’nun açılış konuşmasıyla başlayan programa video mesaj gönderen T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Prof. Dr. Burhanettin Duran, Türkiye’nin ev sahipliğinde 29 Ekim’de TDT Dışişleri Bakanları Konseyi 13. Toplantısı'nın ve 30 Ekim’de Liderler Zirvesi’nin gerçekleştirileceğini hatırlattı.

Türkiye’nin zirve ile birlikte TDT Dönem Başkanlığı’nı devralacağını belirten Duran, "Bu zirve Türk dünyasının ortak yürüyüşünde yeni bir dönüm noktası olacaktır. Amacımız, Türk dünyasının kurumsal bütünleşmesini ve küresel görünürlüğünü daha ileriye taşımaktır" mesajını verdi.

Büyükelçi Kapucu ise genç nüfus, enerji potansiyeli ve ulaştırma koridorlarıyla Türk coğrafyasının küresel sistemin yükselen yeni merkezi olmaya aday olduğunu vurguladı.

"Liderlerimizi Destekleyecek Politika Dokümanları Hazırlıyoruz"

Uluslararası Türk Akademisi Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Bülent Bayram’ın moderatörlüğünde gerçekleşen panele Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Ferhat Pirinççi ve TDT üyesi ülkelerin diplomatik temsilcileri katıldı.

Zirve öncesi başkentlerde toplanan verilerin önemine dikkat çeken Kapadokya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Hasan Ali Karasar, şu değerlendirmelerde bulundu:

"29-30 Ekim 2026 tarihlerinde Ankara’da yapılacak 13. Liderler Zirvesi öncesinde Astana’dan başlayarak sivil toplum, akademi ve devlet görüşlerini topluyoruz. Son 35 yılda neleri iyi yaptık, neleri eksik bıraktık; bunun bir muhasebesini yapıyoruz. Liderlerimizi destekleyecek politika dokümanları hazırlamak istiyoruz. Bütün başkentleri gezerek alfabe meselesinden ekonomik, kültürel, siyasi ve güvenlik ilişkilerine kadar pek çok konuyu ele almayı sürdüreceğiz."

Ortak Alfabe, Yapay Zekâ ve Çok Merkezli Ortak Akıl

Panel kapsamında akademisyenler Türk dünyasının geleceğine ilişkin stratejik öneriler sundu:

• Ortak Alfabe ve Yapay Zekâ: L.N. Gumilyov Avrasya Milli Üniversitesi Öğretim Üyesi Talgat Moldabay, İsmail Gaspıralı’nın "Dilde, fikirde, işte birlik" ilkesini 21. yüzyıl teknolojisiyle harmanlayarak ortak alfabe, ortak terminoloji, dijital kütüphaneler ve yapay zekâ destekli bilgi setlerinin oluşturulmasının şart olduğunu ifade etti.
• Katma Değerli Üretim: Prof. Dr. Janat Momınkulov, doğal kaynakların ham madde olarak ihraç edilmesi yerine teknoloji geliştirilerek katma değerli üretime geçilmesi gerektiğinin altını çizdi.
• Sürdürülebilir İnsan Hareketliliği: Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi Avrasya Araştırma Enstitüsü Müdürü Doç. Dr. Suat Beylur, Türkiye merkezli 200 bin kişilik insan kaynağının karşılıklı ve çok merkezli bir hareketlilikle desteklenmesi gerektiğini kaydetti.

Panelin ardından düzenlenen basın toplantısında konuşmacılar, yerel ve uluslararası medya mensuplarının sorularını yanıtladı.

Anahtar Kelimeler: Türk dünyası entegrasyonu_Astana,