Tileuberdi: Türk dünyasının entegrasyonu Kazakistan’ın öncelikleri arasında

Kazakistan Dışişleri Bakanı Muhtar Tileuberdi, Türk dünyasının entegrasyonunun ülkesinin dış politikasında önemli bir yere sahip olduğunu belirterek Türkiye ile stratejik ortaklığın ve Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) çerçevesindeki iş birliğinin güçlendirilmesine önem verdiklerini söyledi.

28 Ekim 2026 16:38

Kazakistan Dışişleri Bakanı Muhtar Tileuberdi, Türkiye ile ikili ilişkiler, Türk dünyasının entegrasyonu ve Türk Devletleri Teşkilatının geleceğine ilişkin açıklamalarda bulundu.

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev’in Ankara ziyareti ve Türkiye’nin ev sahipliğinde düzenlenecek TDT 13. Devlet Başkanları Zirvesi öncesinde konuşan Tileuberdi, iki ülke arasındaki ilişkilerin siyasi diyalog, ticaret, yatırım, enerji, ulaştırma, eğitim ve dijital teknolojiler başta olmak üzere birçok alanda geliştiğini ifade etti.

Türkiye ile Kazakistan arasındaki ilişkilerin tarihî ve kültürel bağlara dayandığını vurgulayan Tileuberdi, mevcut stratejik ortaklığın somut ekonomik sonuçlara, yeni üretim tesislerine ve uzun vadeli projelere dönüştürülmesinin önemine dikkati çekti.

Türkiye ile Ticaret Hacmi 5,66 Milyar Dolara Ulaştı

Türkiye’yi Kazakistan’ın başlıca ticaret ve yatırım ortaklarından biri olarak nitelendiren Tileuberdi, iki ülke arasındaki ticaret hacminin 2026’nın ilk sekiz ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 66,5 artarak 5,66 milyar dolara yükseldiğini bildirdi. Kazakistan’ın Türkiye’ye ihracatının ise yaklaşık iki katına çıkarak 4,75 milyar dolara ulaştığını kaydetti.

Türkiye’nin Kazakistan’a yaptığı yatırımların 6 milyar doları, Kazakistan’ın Türkiye’ye yaptığı yatırımların ise 2,5 milyar doları aştığını aktaran Tileuberdi, Kazakistan’da Türkiye ile 100’den fazla ortak projenin hayata geçirildiğini, 50’den fazla projenin uygulama aşamasında olduğunu ve 70 proje için müzakerelerin sürdüğünü belirtti.

“Türk Dünyasının Entegrasyonu Önemli Bir Öncelik”

Kazakistan’ın Türk Devletleri Teşkilatının kurumsal gelişiminde öncü rol üstlendiğini belirten Tileuberdi, ülkesinin Türk dünyasında kültürel, bilimsel ve ekonomik iş birliğini geliştiren kurumların oluşturulmasına katkı sunduğunu ifade etti.

TÜRKSOY, TÜRKPA, Türk Akademisi ve Türk Yatırım Fonu gibi yapıların Türk devletleri arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesinde önemli rol oynadığını kaydeden Tileuberdi, Türk dünyasının entegrasyonunun Kazakistan’ın bağımsızlığını kazanmasından bu yana dış politikasındaki temel önceliklerden biri olduğunu vurguladı.

Kazakistan’ın TDT üyesi ülkelerle ticaret hacminin de arttığını bildiren Tileuberdi, 2026’nın ilk sekiz ayında bu ülkelerle ticaretin yüzde 42 artarak 10 milyar dolara ulaştığını aktardı. Tileuberdi, elektronik belgelerin karşılıklı tanınması, gümrük sistemlerinin uyumlaştırılması ve sınır geçiş işlemlerinin kolaylaştırılmasıyla Türk devletleri arasında daha bütünleşmiş bir ekonomik ortam oluşturmayı hedeflediklerini belirtti.

Orta Koridor’da Hedef 10 Milyon Ton

Tileuberdi, Türk dünyası açısından stratejik öneme sahip iş birliği alanlarından birinin Trans-Hazar Uluslararası Ulaştırma Koridoru, diğer adıyla Orta Koridor olduğunu ifade etti.

Asya ile Avrupa arasında alternatif bir güzergâh sunan Orta Koridor’un öneminin giderek arttığını belirten Tileuberdi, Kazakistan’ın demir yolu hatlarının, limanların ve sınır geçiş noktalarının kapasitesini artırmaya yönelik çalışmalar yürüttüğünü kaydetti.

Son beş yılda koridor üzerinden taşınan yük hacminin beş kattan fazla arttığını ve teslimat sürelerinin üçte bire düştüğünü bildiren Tileuberdi, Kazakistan’ın 2030 yılına kadar Orta Koridor üzerinden yıllık taşımacılık hacmini 10 milyon tona çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.

“Ankara Zirvesi’nden Somut Hedefler Bekliyoruz”

TDT’nin diğer devletlere karşı bir araç olarak değil, bölgesel istikrarı ve ekonomik fırsatları geliştiren bir iş birliği platformu olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirten Tileuberdi, Türk entegrasyonunun karşılıklı saygı ve ortak çıkarlar temelinde ilerlemesinin önemini vurguladı.

Ankara’da düzenlenecek TDT 13. Devlet Başkanları Zirvesi’ne ilişkin beklentilerini de paylaşan Tileuberdi, zirvenin üye ülkelerin iş birliğini derinleştirme iradesini teyit etmesini ve geleceğe yönelik ortak çalışmalar için somut hedefler belirlenmesine katkı sağlamasını beklediklerini ifade etti.

Anahtar Kelimeler: Türk dünyası, TDT, Kazakistan, Cömert Tokayev, Muhtar Tileuberdi,