Türkmenistan ile Afganistan arasında enerji ve altyapı zirvesi

Türkmenistan Halkının Ulusal Lideri ve Halk Maslahatı (Halk Meclisi) Başkanı Gurbangulı Berdimuhamedov, Afganistan Bakanlar Kurulu Kıdemli Başkan Yardımcısı (Ekonomik İşlerden Sorumlu) Molla Abdülgani Baradar ile bir görüşme gerçekleştirdi.

11 Ağustos 2026 14:27

Türkmenistan Halkının Ulusal Lideri ve Halk Maslahatı (Halk Meclisi) Başkanı Gurbangulı Berdimuhamedov, bölgesel dengeleri değiştirecek stratejik projeleri yerinde incelemek ve ikili ilişkileri güçlendirmek amacıyla Mari vilayeti ile Afganistan sınır bölgesine kapsamlı bir çalışma ziyareti gerçekleştirdi.

Aşkabat Uluslararası Havalimanı'ndan hareket eden Berdimuhamedov, İslim-Çeşme sınır hattındaki Serhetabat (Tahtabazar etrabı) bölgesine ulaşarak buradan Afganistan tarafına geçti. Ziyaret kapsamında Berdimuhamedov, Afganistan Bakanlar Kurulu Kıdemli Başkan Yardımcısı (Ekonomik İşlerden Sorumlu) Molla Abdülgani Baradar ile bir görüşme gerçekleştirdi.

TAPI Doğal Gaz Boru Hattı ve "Arkadag’ın Ak Yolu" Masada

İki lider arasındaki zirvenin ana gündem maddesini; yakıt-enerji, ulaşım-lojistik, elektrik ve eğitim alanlarındaki ortak projeler oluşturdu. Görüşmede, Orta Asya ile Güney Asya'yı birbirine bağlayacak olan Türkmenistan-Afganistan-Pakistan-Hindistan (TAPI) Doğal Gaz Boru Hattı projesi ve bu hattın Arkadag’ın Ak Yolu ("Arkadagyň ak ýoly") olarak adlandırılan Serhetabat-Herat bölümü özel olarak ele alındı. Projenin, bölge ülkeleri arasındaki enerji güvenliğini pekiştirmedeki ve ekonomik entegrasyonu genişletmedeki stratejik rolü yeniden vurgulandı.

Ziyaret esnasında, inşaatı hızla süren Serhetabat-Herat doğal gaz boru hattı çalışmalarına ait video görüntüler de paylaşıldı. Şantiyede yaklaşık 300 iş makinesinin aktif olarak görev yaptığı bildirildi.

Afganistan’a Türkmen Gazı Tedariki İçin Tarihi İmza

Zirvenin en somut çıktılarından biri enerji alanında yaşandı. Türkmengaz Devlet Kurumu ile Afganistan Gaz Şirketi arasında kritik bir Mutabakat Zaptı imzalandı. Bu tarihi belgeyle birlikte; Herat vilayetinde gaz altyapısının oluşturulması, bölgedeki sanayi kuruluşlarına, elektrik santrallerine ve yerel halka kesintisiz Türkmen doğal gazı sağlanması amacıyla ortak çalışmalar resmen başlatıldı.

Koridorlar, Elektrik Hatları ve Eğitim Hamlesi

Görüşülen diğer stratejik başlıklar ise şöyle sıralandı:

• Enerji ve İletişim: Türkmenistan-Afganistan-Pakistan (TAP) elektrik iletim hattı ile fiber optik iletişim hattı projelerinin uygulama süreçleri değerlendirildi.
• Lojistik: Afganistan'ı Türkmenistan, Azerbaycan ve Gürcistan üzerinden Türkiye'ye bağlayan tarihi İpek Yolu'nun modern ayağı olan Lapis Lazuli (Lice) ulaşım koridorunun geliştirilmesi, lojistik altyapıların ortak inşası ve kargo taşımacılığındaki gümrük/geçiş prosedürlerinin basitleştirilmesi masaya yatırıldı.
• Eğitim: Türkmenistan’daki yükseköğretim kurumlarında eğitim gören Afgan öğrenci kontenjanının artırılması, özellikle TAPI Projesi başta olmak üzere gaz ve enerji endüstrisine yönelik uzman kadroların yetiştirilmesi kararlaştırıldı.

Türkmenistan Ulusal Lideri Gurbangulı Berdimuhamedov, tüm bu ortak projelerin yasal altyapısını güçlendirmek ve süreçleri daha hızlı koordine edebilmek amacıyla kalıcı bir Türkmenistan-Afganistan Ekonomik İşbirliği Komisyonu kurulmasını teklif etti.

Afganistan tarafındaki yoğun temaslarının ardından kara yoluyla Mari'ye geçen Berdimuhamedov, Mari Uluslararası Havalimanı üzerinden başkent Aşkabat'a döndü.

Anahtar Kelimeler: Türkmenistan ile Afganistan arasında enerji ve altyapı zirvesi, Gurbangulı Berdimuhamedov, TAPI Doğal Gaz Boru Hattı, Arkadag’ın Ak Yolu, Lapis Lazuli (Lice) ulaşım koridoru,