Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti’nin kayıp mührü Avrupa arşivlerinde bulundu

Kazak araştırmacı Muhit-Ardager Sidiqnazarov, Avrupa ve ABD arşivlerinde yürüttüğü titiz çalışmalar sonucunda, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti’nin (1918-1920) devlet mührüne ait izleri gün yüzüne çıkardı.

23 Mart 2026 10:35

Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti’nin kayıp mührü Avrupa arşivlerinde bulundu

Kazak araştırmacı Muhit-Ardager Sidiqnazarov, Avrupa ve ABD arşivlerinde yürüttüğü titiz çalışmalar sonucunda, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti’nin (1918-1920) devlet mührüne ait izleri gün yüzüne çıkardı.

100 yılı aşkın süredir belgeler arasında saklı kalan bu bulgu, Azerbaycan diplomasi tarihi için "yüksek bilimsel değer" taşıyor.

Alimardan Bey Topçubaşov’un Mektuplarında Gizliydi

Sydygnazarov’un keşfi; 9. ve 20. yüzyıllar arasındaki Türk devletlerine ait kartografik (harita bilimi) materyalleri incelerken ortaya çıktı.

Mühür izi, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Parlamentosu Başkanı ve Paris Barış Konferansı Heyeti Başkanı Alimardan Bey Topçubaşov’un diplomatik mektuplarında ve bu mektuplara ekli harita belgelerinde tespit edildi.

"République D’Azerbaïdjan": Kurumsallaşmanın Kanıtı

Bulunan mühürde devletin resmi adı Fransızca olarak "République D’Azerbaïdjan" şeklinde yer alıyor. Araştırmacı, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, bu mührün sadece bir imza değil, 20. yüzyılın başlarında Azerbaycan’ın egemen bir güç olarak kurumsal oluşumunu tamamladığının en somut kanıtı olduğunu vurguladı.

Keşfin Bilimsel Önemi

Devlet Niteliği: Egemenliğin ana sembolü olan devlet mührü, Azerbaycan’ın 1918-1920 yılları arasındaki devletleşme sürecini inceleyen tarihçiler için birincil kaynak niteliği taşıyor.

Diplomatik Başarı: Mührün Paris Barış Konferansı belgelerinde bulunması, o dönemki Azerbaycan hükümetinin uluslararası arenada tanınma çabalarını ve profesyonel diplomasi trafiğini belgeliyor.

Tarih Notu: 28 Mayıs 1918'de ilan edilen Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti, Müslüman Doğu'nun ilk demokratik ve laik cumhuriyeti olma özelliğini taşıyor.

Anahtar Kelimeler: Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti’nin kayıp mührü, Kazak araştırmacı Muhit-Ardager Sidiqnazarov, République D’Azerbaïdjan,