Azerbaycan ve Türkmenistan "e-TIR" sistemini resmen başlattı

Hazar Denizi üzerinden transit geçiş yapan kargolara ait veri alışverişi, "e-TIR" dijital sistemi kullanılarak elektronik ortama taşındı.

28 Temmuz 2026 12:25

Avrupa ile Türkistan arasındaki uluslararası taşımacılık koridorunun iki stratejik aktörü Türkmenistan ve Azerbaycan, gümrük süreçlerinde tarihi bir adıma imza attı. Hazar Denizi üzerinden transit geçiş yapan kargolara ait veri alışverişi, "e-TIR" dijital sistemi kullanılarak elektronik ortama taşındı.

Türkmenistan Devlet Gümrük Servisi tarafından yapılan açıklamaya göre, iki ülke arasındaki ilk test veri alışverişi, Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Birliği'nin (IRU) desteğiyle başarıyla gerçekleştirildi. İlk denemeler; Azerbaycan'dan yola çıkıp Türkmenistan üzerinden Özbekistan'a giden ve Türkmenistan'dan hareket ederek Azerbaycan üzerinden Türkiye'ye ulaşan transit kargo sevkiyatlarını kapsadı.

Kağıt Evrak Dönemi Bitiyor: Gerçek Zamanlı ve Akıllı Gümrük

Bu hamle, bölgedeki gümrük yetkililerinin transit karayolu sevkiyatları hakkında doğrudan ve dijital bilgi alışverişinde bulunduğu ilk projelerden biri olma özelliğini taşıyor. Devreye alınan e-TIR sistemi, gümrük verilerini elektronik olarak ve gerçek zamanlı (real-time) olarak iletiyor. Dijitalleşme sayesinde:

• Bürokratik evrak işleri ve kırtasiyecilik minimuma iniyor
• Sınır kapılarındaki gümrük işlemleri maksimum hızla tamamlanıyor
• Lojistik firmalarının operasyonel maliyetleri ciddi oranda düşüyor.

Transit Koridorların Cazibesi Artıyor

Proje, "Gümrüklerin Dijitalleştirilmesi ve Akıllı Gümrüklerin Oluşturulması Yoluyla Bölgesel Bağlantıların Geliştirilmesi" Programı kapsamında hayata geçirildi.

Türkmenistan yetkilileri, bu dijital altyapı dönüşümünün ülkenin sahip olduğu transit koridorları küresel taşımacılık sektörü için çok daha cazip ve güvenli bir alternatif haline getireceğini vurguladı. Hazar koridorunun dijitalleşmesi, Orta Koridor üzerinden yapılan uluslararası yük taşımacılığına da büyük bir ivme kazandıracak.

Anahtar Kelimeler: Azerbaycan ve Türkmenistan "e-TIR" sistemi, Hazar Denizi üzerinden transit,