
06 Mayıs 2026 17:40
Hızır ve İlyas kelimelerinin birleştirilmesi sonunda ortaya çıkan "Hıdırellez" pek çok ülkede "bayram" olarak kutlanıyor.
Anadolu'nun yanı sıra Balkan ülkelerinde, Orta Doğu, Irak, Suriye, Kırım, Azerbaycan'da bayram olarak kutlanan Hıdırellez, dünyanın farklı yerlerinde başka isimlerle anılıyor.
Hıdırellez'de Hızır peygamberin darda kalan kişilere yardım ve kılavuzluk ettiği, aynı zamanda bolluk getirdiğine, İlyas peygamberin de suların koruyucusu olduğuna inanılıyor. Her yıl 5-6 Mayıs'ta kutlanan Hıdırellez'de çeşitli ritüeller uygulanıyor. 5 Mayıs gecesi yapılan ritüellerin dilek kapısı olduğuna inanılıyor.
Etkinliklerde halk oyunu gösterileri sunuluyor, halat çekme, yumurta taşıma/tokuşturma ve yoğurt yeme gibi yarışmalar düzenleniyor.
Hıdırellez ritüellerinin bazıları şöyle sıralanıyor
Ateşten atlamak
Hıdırellez'de en bilinen ritüel ateşten atlamaktır. Birçok yerde yakılan ateşten dilek tutarak üç kere atlanır. Ateşten atlayanların baharı karşıladığına ve hayatlarına yeni bir enerji geleceğine inanılır.
Yeşillik toplamak
5 Mayıs günü yeşil bitkilere dokunmanın bolluk ve bereketi arttırdığına inanılır. Hatta bazı yörelerde 41 farklı yeşil bitki toplayıp suya konulur. Bir gece ay ışığı görecek şekilde bekletilir. Ertesi sabah bu su ile yüz yıkanır. Bunun bütün senenin güzelliklerle geçmesine vesile olacağına inanılır.
Gül ağacına dilek bırakmak
Hıdırellez'in en bilinen bir diğer ritüeli de gül ağacıdır. 5 Mayıs akşamı dilekler kağıda yazılır ya da çizilir. Ardından gül ağacına asılır ya da dibine gömülür. Gül ağacına asılan dilekler, 6 Mayıs sabahı gün ağarırken (şafak vakti) henüz Güneş tam doğmadan toplanır. Bazı yerlerde bu dilekler saklanırken bazı yerlerde suya bırakılır.
Suya dilek bırakmak
Bazı yerlerde de kağıda yazılan ya da çizilen dilekler akasrsu veya denize bırakılır. Suyun akıp gitmesinin dilediğiniz dileklerin gerçek olmasını simgelediğine inanılır.
Toprağa sembol çizmek
Dilediğiniz şeyi (ev, araba, para vs) 5 Mayıs gecesi küçük bir figürle toprağa ya da kuma çizmek de Hıdırellez geleneklerinden biridir.
Şans parası
Hıdırellez için bir diğer gelenek ise para ve bereket ritüelidir. Bozuk paralar bir kağıt ya da kumaş parçasıyla kaplanır, ardından da bir gece gül ağacı altında bekletilir ya da pencereye konulur. Ertesi sabah toplanan paralar, aile üyelerine sevdiklerinize dağıtılır. Bir yıl boyunca cüzdanda taşınan ve bereket getirdiğine inanılan bu paralar ertesi sene sadaka olarak verilir.
Anahtar Kelimeler: hıdırellez, anadolu, kırım, balkanlar, türkdünyası,