İran'ın kuzeybatısında yer alan Urmiye Gölü için yeni tehlike: Gölü besleyen akarsular üzerine bir baraj daha yapılmak isteniyor

İran Parlamentosu Urmiye Milletvekili Seyyid Salman Zakir, Baranduz Çayı üzerinde yeni bir barajın inşa edilmesini yeniden meclis gündemine taşıdı ve bu adım, ekologların sert tepkisine yol açtı.

10 Temmuz 2026 11:56

Dünyanın en büyük ikinci tuz gölü olan ve yerel halk tarafından uçsuz bucaksız görüntüsü nedeniyle "Urmiye Denizi" olarak adlandırılan Urmiye Gölü, yeni bir baraj projesiyle tamamen yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Gölün en önemli can damarlarından biri olan Baranduz Çayı üzerine baraj inşa edilmesi önerisi, çevre uzmanları ile siyasetçileri karşı karşıya getirdi.

İran Parlamentosu Urmiye Milletvekili Seyyid Salman Zakir, Baranduz Çayı üzerinde yeni bir barajın inşa edilmesini yeniden Meclis gündemine taşıdı. Projenin bölgedeki tarımsal üretimi artırmak için büyük bir önem taşıdığını savunan Zakir, inşaat çalışmalarının bir an önce başlatılmasını talep etti. Ancak bu adım, ekoloji aktivistlerinin ve bilim insanlarının sert tepkisine yol açtı.

Çevreciler Ayakta: "Bu Proje Gölü Tamamen Yok Eder"

Çevre uzmanları, Baranduz Çayı'nın özellikle yaz aylarında Urmiye Gölü'ne düzenli su taşıyan hayati bir kaynak olduğunu vurguluyor. Bu nehir üzerine kurulacak yeni bir barajın, gölün su seviyesini koruma ve restorasyon çalışmalarını geri dönülemez şekilde baltalayacağı belirtiliyor.

Konuya ilişkin sert bir açıklama yapan Doğu Azerbaycan Eyaleti Tarım ve Doğal Kaynaklar Araştırma ve Eğitim Merkezi Müdürü, ekolog Ahmet Bayburdi şu ifadeleri kullandı:

"Urmiye Denizi çevresinde yeni barajların yapılmasını destekleyenler, bu Göl'ün yok olmasının doğrudan sorumluluğunu taşımaktadır. Göl'ü besleyen nehirler üzerine bugüne kadar inşa edilen barajlar, ekolojik krizin derinleşmesinde en etkili unsur olmuştur."

Urmiye Gölü Neden Kuruyor?

Tarihsel süreçte yerel halk tarafından "Deryaçe-yi Urmiye" (Urmiye Denizi) olarak adlandırılan bu devasa su kütlesi, deniz suyunun yaklaşık 8 katına ulaşan aşırı tuzluluk oranı (litre başına 330 gram) ve büyük dalgalarıyla biliniyor. Ancak son 20 yıldır gölün su seviyesi kritik düzeyde azalmış durumda.

Bölgede yaşayan Azerbaycan Türkleri ve uzmanlara göre kurumanın arkasındaki temel nedenler şunlar:

• Hesapsız Barajlar: İran hükümeti, Göl'ü besleyen nehirlerin üzerine bugüne kadar tam 25 baraj inşa etti.
• Gölü Bölen Köprü Yol: Gölün tam ortasına inşa edilen köprü yolu, su akıntısını kuzey ve güney olarak ikiye ayırarak güney kısmındaki kurumayı trajik bir şekilde hızlandırdı.
• Kaçak ve Derin Kuyular: Tarımsal sulama amacıyla havzada açılan binlerce derin su kuyusu, gölü besleyen yer altı su kaynaklarını tamamen kuruttu.

Baranduz Çayı üzerine yapılması planlanan bu son barajın, Urmiye Gölü'nü kurtarma umutlarına son darbeyi vurmasından endişe ediliyor.

Kaynak: qha (Kırım Haber Ajansı)

Anahtar Kelimeler: Urmiye Gölü için yeni tehlike, Baranduz Çayı üzerine baraj inşa edilmesi, İran Parlamentosu Urmiye Milletvekili, Seyyid Salman Zakir, Urmiye Denizi, Urmiye Denizi Neden Kuruyor?, Deryaçe-yi Urmiye, Urmiye - Azerbaycan Türkleri, ekolog Ahmet Bayburdi,