Kazakistan’da dijital tenge tedavüle girdi

​​​​​​​Kazakistan, küresel finans dünyasında tarihi bir adım atarak kendi merkez bankası dijital para birimini (CBDC) resmen devreye aldı.

18 Temmuz 2026 16:16

2021 yılından bu yana üzerinde titizlikle çalışılan ve test süreçleri yürütülen "Dijital Tenge", 18 Temmuz itibarıyla tedavüle sokuldu. Yeni dönemde dijital tenge; nakit ve kaydi paranın yanında, ulusal para biriminin üçüncü ve yasal bir biçimi olarak ekonomideki yerini alacak.

Dijital tengenin hukuken yürürlüğe girmesi; Kazakistan'da finansal piyasaların düzenlenmesi, iletişim ve iflas mevzuatlarında yapılan köklü reformlar ve yasal değişikliklerle mümkün oldu.

Yapılan yeni düzenlemeye göre, dijital tengenin ihraç edilmesi, dolaşıma sokulması, yönetilmesi ve piyasadan geri çekilmesinden tek yetkili merci olarak yalnızca Kazakistan Merkez Bankası (NBK) sorumlu olacak.

Erişim Mevcut Bankacılık Uygulamalarından Sağlanacak

Kazakistan vatandaşları, kendilerine ait dijital cüzdanları Merkez Bankası’nın kurduğu Dijital Tenge Platformu üzerinden yönetebilecek. Kullanıcıların sisteme erişimi için yeni bir arayüze ihtiyacı olmayacak; sisteme entegre olan ticari bankalar ile lisanslı ödeme kuruluşlarının mevcut mobil uygulamaları ve internet bankacılığı hizmetleri aracılığıyla dijital cüzdanlara kolayca ulaşılabilecek. Dijital hesaplar, kullanıcıların talebi doğrultusunda finans kuruluşlarıyla imzalanacak sözleşmelerin ardından anında aktif edilebilecek.

Dijital Tasarruf Hesabına İzin Yok: Sadece Bakiye Kadar Harcama

Yeni dijital finansal sistemin suistimal edilmesini önlemek ve piyasa dengesini korumak amacıyla kurallar oldukça net çizildi:

Harcama Limiti: Dijital tenge sisteminde ödemeler ve para transferleri yalnızca hesapta fiilen bulunan bakiye tutarı kadar gerçekleştirilebilecek, eksi bakiyeye düşülemeyecek.

Tasarruf Kısıtlaması: Sistemde "dijital tasarruf hesabı" açılmasına ve faiz işletilmesine kesinlikle izin verilmeyecek.

Temel İşlevler: Yeni mevzuat; dijital hesaplar arası para transferi, dijital tengenin fiziksel nakde veya normal banka hesabındaki bakiyeye (kaydi paraya) dönüştürülmesi, hesap hareketlerinin takibi ve yasal süreçler kapsamında hesaplara bloke uygulanması gibi temel hukuki ve finansal işlevleri de eksiksiz şekilde düzenliyor.

Platform ayrıca, Kazakistan Merkez Bankasının belirleyeceği vizyon ve kurallar çerçevesinde ilerleyen süreçte akıllı sözleşmeler (smart contracts) ve tokenleştirilmiş dijital tenge uygulamalarını da tam kapsamlı olarak destekleyecek altyapıya sahip.

Fiziki Nakitle Aynı Güvencede, Tamamen Dijital Ortamda

Projenin mimarlarından Kazakistan Merkez Bankası Dijital Dönüşüm Danışmanı Binur Jalenov, dijital tengenin ülkenin dijital dönüşüm stratejisinde "tamamen mantıklı ve kaçınılmaz bir adım" olduğunu vurguladı.

Dijitalleşen dünya ekonomisinin doğası gereği dijital ödeme araçlarına ihtiyaç duyduğunu ifade eden Jalenov, şu kritik değerlendirmede bulundu:

"Dijital tenge, ticari bankalarda tutulan geleneksel mevduatlardan çok farklı bir yapıya sahip. Bu para birimi doğrudan Kazakistan Merkez Bankasının hukuki ve finansal yükümlülüğü altındadır. Bu nedenle cebinizdeki fiziki nakit parayla tamamen aynı devlet güvencesine ve likiditeye sahiptir; tek farkı, tamamen dijital bir ekosistem içinde doğması ve kullanılmasıdır."

Kazakistan'ın bu hamlesiyle birlikte, dünyada kendi blokzincir tabanlı merkez bankası dijital parasını efektif olarak kullanıma alan sayılı ülkeler arasına girerek Orta Asya'da finansal teknolojilerin lideri konumuna yükselmesi bekleniyor.

Kaynak: inform.kz

Anahtar Kelimeler: Kazakistan dijital tenge,