Kırgızistan’da 9 Eylül Komuz Günü kutlanıyor

Türklerin milli çalgılarından komuz (kopuz), Tanrı Dağları'nın ruhunu ve Türk dünyasının ortak gönül bağını dünyadaki sahnelerde temsil etmeye devam ediyor.

09 Eylül 2026 15:51

Kırgız halkının milli gururu, manevi hazinesi ve Türk dünyasının ortak kültürel mirası olan geleneksel üç telli çalgı Komuz (kopuz) Günü, her yıl olduğu gibi bu yıl da 9 Eylül’de ülke genelinde coşkuyla kutlanıyor.

Resmi bayram niteliği taşıyan Komuz Günü vesilesiyle devlet yetkilileri tebrik mesajları yayımlarken, enstrümanın tarihi ve kültürel derinliği bir kez daha vurgulandı.

Mambetaliev: "Komuz, Kırgız Halkının Ruhunun Sesidir"

Kırgızistan Kültür, Enformasyon ve Gençlik Politikası Bakanı Mirbek Mambetaliev, yayımladığı mesajda komuzun sadece bir müzik aleti olmadığını, ulusal hafızanın bir simgesi olduğunu belirtti.

Mambetaliev mesajında şu ifadelere yer verdi:

"9 Eylül'ü, yüzyıllardır süregelen bir miras ve manevi bir hazine olan kutsal komuz vesilesiyle içtenlikle tebrik ediyorum. Üç telli komuzun sesiyle atalarımız tarihlerini, sevinçlerini ve üzüntülerini gelecek nesillere aktarmıştır. Toktogul, Karamoldo, Muratali gibi seçkin ustaların mirasını yaşatan genç nesil, Kırgız 'küü'sünü yeni bir seviyeye taşıyarak küresel arenada gururla temsil ediyor. Komuzu korumak; tarihimizi, ulusal hafızamızı ve manevi dünyamızı korumak demektir."

Koçiyev: "Arkeolojik Bulgular Erken Orta Çağ’a İşaret Ediyor"

Kırgızistan Cumhuriyeti Devlet Sekreteri Arslan Koçiyev ise komuzun tarihsel kökenine ve uluslararası alandaki temsil gücüne dikkat çekti. Yazılı kültürün henüz yaygınlaşmadığı dönemlerde Kırgız halkının manevi yolculuğundaki en önemli yoldaşının komuz olduğunu belirten Koçiyev, Moğolistan’daki arkeolojik kazılarda 8 ve 9. yüzyıllara uzanan erken Orta Çağ komuzlarının gün yüzüne çıkarıldığını hatırlattı.

Koçiyev, "Manas" destanında da komuz kullanımına dair detayların bulunduğunu belirterek, "Komuzun eşsiz sesiyle dünya; Kırgız halkının ruhunu, özgürlük sevdalısı karakterini ve ahlaki değerlerini tanımaktadır." değerlendirmesinde bulundu.

Rüzgarın Sesiyle Doğan Büyülü Efsane

Kırgızistan'ın bu kadim çalgısının doğuşu, yüzyıllardır kuşaktan kuşağa aktarılan büyüleyici bir efsaneye dayanıyor.

Sanatçı Cıldızbek Alıbayev, komuzun icadını şu sözlerle anlatıyor:

"Bilge avcı Kambar bir gün ormanda yürürken, iki ağaç dalı arasına gerilmiş ve güneşte kuruyup incelmiş bir dağ keçisi bağırsağı görür. Rüzgar çarptıkça bu dokudan büyüleyici melodiler çıkmaktadır. Kambar, ağaçtan bir gövde yapıp bu telleri gererek tarihteki ilk üç telli komuzu imal eder."

Yasalarla Korunan Kültürel Hafıza

Geleneksel melodilerden modern pop müziğine kadar geniş bir yelpazede varlığını sürdüren komuz, Kırgızistan'da kanunlarla koruma altında bulunuyor. Hem usta-çırak ilişkisiyle hem de üniversitelerdeki akademik programlarla geleceğe taşınan enstrüman, Tanrı Dağları'nın ruhunu ve Türk dünyasının ortak gönül bağını dünyadaki sahnelerde temsil etmeye devam ediyor.

Anahtar Kelimeler: Kırgızistan’da 9 Eylül Komuz Günü, Kırgızistan Kültür  Enformasyon ve Gençlik Politikası Bakanı, Mirbek Mambetaliev, Kırgızistan Cumhuriyeti Devlet Sekreteri, Arslan Koçiyev, Orta Çağ komuzları,