
27 Temmuz 2026 17:45
Konya’nın Çumra ilçesindeki Türkmen Karahöyük’te yürütülen arkeolojik kazılarda, dünya tarihini heyecanlandıran iki büyük keşfe imza atıldı. Kazılarda Roma dönemine ait, dünyada benzerine çok nadir rastlanan altın bir muska (amulet) ile yaklaşık 3 bin 500 yıllık Luvice hiyeroglif yazılı mühür gün yüzüne çıkarıldı.
Bilkent Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Michele Rüzgar Massa ve Chicago Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. James Osborne’un eş başkanlığında yürütülen kazı çalışmalarının üçüncü sezonunda ezber bozan buluntulara ulaşıldı. Kazılar, Bilkent, Chicago, New York ve Pavia üniversitelerinin yanı sıra Ankara İngiliz Arkeoloji Enstitüsü ve Konya Büyükşehir Belediyesinin destekleğiyle sürdürülüyor.
Dünyada Eşi Benzeri Çok Az: Çocuklar İçin Altın Muska
Kazı eş başkanı Doç. Dr. Michele Rüzgar Massa, höyükte beş farklı noktada çalışmaların sürdüğünü belirterek, Roma dönemine ait heyecan verici bir buluntuyu paylaştı. Massa, "Milattan sonra 4 veya 5. yüzyıla ait Hristiyan bir amulet (muska) bulduk. Bakır bir kutu içine gizlenmiş, sadece 0,1 milimetre kalınlığında çok ince bir altın levha bu. Üzerinde büyük ihtimalle İncil'den bir pasaj yazılı. Küçük bir çocuğa ait olduğunu düşünüyoruz, yani günümüzün nazar boncuğu gibi. Bu tür muskalar arkeoloji dünyasında çok yaygın değil; bildiğimiz kadarıyla benzer tek örnek Almanya'da bulunmuştu." diyerek keşfin küresel önemine dikkat çekti.
Hitit Döneminin Bürokratik Şifresi: "Kurunti-ziti"
Kazılarda sadece Roma dönemi değil, Tunç Çağı'na ait de çok kritik idari belgeler bulundu. Hiyeroglif Luvice yazılı taş mühür, iki bakır mühür ve bir kil mühür baskısının bulunduğunu açıklayan Massa, buranın M.Ö. 1500-1400 yıllarında devasa bir idari merkez olduğunu söyledi.
Taş mühürde "Kurunti-ziti" isminin yer aldığını aktaran Massa, şu bilgileri verdi: "Bu ad, Hitit dünyasında çok önemli bir yere sahip olan 'Kurunta' adlı tanrıyla bağlantılı. Mühürdeki Luvice hiyeroglif yazı, bir isim ve ünvanı barındırıyor. Bu kişinin çok üst düzey bir yönetici olmasa da devlet hiyerarşisinde ve bürokraside yer aldığını anlıyoruz. Kil mühür baskısında ise farklı bir isim var. Bunlar, bölgedeki idari personelin resmi belgeleri mühürlemek için kullandığı araçlar."
13 Ülkeden 150 Kişilik Büyük Bir Kadro Sahada
Kazı Başkan Yardımcısı Doç. Dr. Hüseyin Erpehlivan ise Türkmen Karahöyük'ün Anadolu arkeolojisi için tam bir kavşak noktası olduğunu vurguladı. Sahada 13 farklı ülkeden yaklaşık 60 araştırmacının dahil olduğu, toplam 150 kişilik büyük bir ekibin çalıştığını belirten Erpehlivan, "Konya, Anadolu'nun tam ortasında kültürlerin kesiştiği bir bölge. Türkmen Karahöyük tek bir döneme odaklanmıyor; Geç Helenistik dönemden başlayarak Demir Çağı, Tunç Çağı ve çok daha eski dönemlere uzanan devasa ve çok katmanlı bir yerleşimi inceliyoruz." dedi.
Anahtar Kelimeler: Türkmen Karahöyük kazısı, altın muska, Luvice hiyeroglif yazılı mühür, amulet, Türkmen Karahöyük,