Moğolistan, kadın, barış ve güvenlik alanlarında komşularını geride bıraktı
Moğolistan, eğitim kalitesi, yüksek finansal kapsayıcılık ve hayata geçirilen hükümet destekli istihdam programları sayesinde tarihinin en yüksek endeks puanına ulaştı.
11 Temmuz 2026 11:18
Georgetown Üniversitesi Kadın, Barış ve Güvenlik Enstitüsü (GIWPS) ile Oslo Barış Araştırma Enstitüsü (PRIO) tarafından ortaklaşa hazırlanan küresel "Kadın, Barış ve Güvenlik Endeksi 2025/26" (WPS) yayımlandı. Kadınların toplumsal durumunu kapsayıcılık, adalet ve güvenlik olmak üzere 3 temel boyutta inceleyen endekste, Moğolistan kaydettiği istikrarlı ilerlemeyle dikkat çekti.
Moğolistan, eğitim kalitesi, yüksek finansal kapsayıcılık ve hayata geçirilen hükümet destekli istihdam programları sayesinde tarihinin en yüksek endeks puanına ulaştı. Önceki dönemlerde 0,794 olan puanını 0,799’a yükselten ülke, gelişmekte olan ülkeler arasında parlayan bir yıldız haline geldi.
Moğolistan’ın Başarısını Getiren Temel Göstergeler
Moğolistan'ın kadın politikalarında attığı kararlı adımlar istatistiklere şu şekilde yansıdı:
Eğitimde Liderlik: 25 yaş ve üzeri Moğol kadınlarının ortalama eğitim süresi 9,9 yıl olarak ölçüldü. Bu oran, kendi gelir ve gelişmişlik grubundaki ülkeler arasındaki en yüksek seviyelerden biri.
"İşe Dönüş" Seferberliği: Kadın istihdam oranı %48,6’ya ulaşırken, hükümet iş dünyasıyla el ele vererek kadınların doğum izni sonrası iş gücüne katılımını kolaylaştıran "İşe Dönüş" programını başlattı.
Ekonomik Özgürlük: Kadınların bankacılık, mobil hesaplar ve temel finansal araçlara erişim oranı, bölge standartlarının oldukça üzerinde gerçekleşti.
Ayrıca Moğolistan, Dünya Ekonomik Forumu’nun (WEF) Küresel Cinsiyet Eşitsizliği Endeksi'nde 20 sıra birden yükselerek, Küresel Barış Endeksi’ne göre Asya’nın en güvenli 5 ülkesi arasına girmeyi başardı.
Bölgesel Karşılaştırma: Moğolistan Komşularını Geride Bıraktı
Endeks sonuçları, Moğolistan'ın insan hakları, güvenlik ve ekonomi alanlarında komşularına kıyasla çok daha dengeli ve adil bir yapı sunduğunu ortaya koyuyor:
|
Kriter |
Moğolistan'ın Durumu |
Komşu / Bölge Ülkeleriyle Karşılaştırma |
|
Doğumda Cinsiyet Dengesi |
100 kıza / 104,4 erkek (Doğal Norm) |
Çin: Güçlü ekonomisine rağmen 110,3’lük kötü oranla geride kaldı. |
|
İç Güvenlik ve Barış |
Silahlı çatışma bulunmuyor. |
Rusya: Yüksek eğitim puanına rağmen askeri çatışmalar nedeniyle diplerde. |
|
Sosyal Haklar ve Adalet |
Hukuk sistemi yüksek koruma sağlıyor. |
Kırgızistan: Kadınların aile içi şiddete karşı ciddi savunmasızlığı sürüyor. |
|
Finansal Katılım |
Mobil ve aktif banka hesabı kullanımı çok yüksek. |
Kazakistan ve Kırgızistan: Ekonomik bağımsızlıkta Moğolistan'ın gerisinde kaldılar. |
Dünyanın Zirvesinde İskandinavya, Dipte İse Değişmeyen Tablo
Küresel sıralamanın en üst basamağında 0,939 puanla Danimarka yer alırken; İzlanda, Norveç, Finlandiya ve İsveç ilk 5 sırayı paylaştı. Güçlü sosyal politikalarıyla bilinen Lüksemburg, İsviçre, Hollanda, Yeni Zelanda ve Avusturya ise ilk 10'u tamamlayan diğer ülkeler oldu.
En Kötü Durumdaki Ülke: Afganistan
Kadın haklarının neredeyse tamamen yok sayıldığı, eğitim ve siyasete katılımın yasak olduğu Afganistan, 181. sırada yer alarak kadınlar için dünyanın en sefil ülkesi oldu. Afganistan'ı Yemen, Suriye, Orta Afrika Cumhuriyeti ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti gibi iç savaş ve krizlerle boğuşan ülkeler takip etti.
Kaynak: MongolianNews
Anahtar Kelimeler: Moğolistan - kadın - barış - güvenlik alanları, Georgetown Üniversitesi Kadın, Barış ve Güvenlik Enstitüsü, GIWPS, Oslo Barış Araştırma Enstitüsü, PRIO, Moğolistan'ın kadın politikaları,