Özbek Dili Bayramı Ankara ve Konya'da kutlandı

Özbek Türkçesinin zengin tarihî derinliğini, edebî güzelliğini ve kültürel mirasını yaşatmak amacıyla Ankara ve Konya’da kapsamlı kutlama programları düzenlendi.

26 Ekim 2026 17:26

Ankara’da gerçekleştirilen Özbek Dili Bayramı Programı, Türk dünyası şehitleri için saygı duruşu ve İstiklal Marşı ile başladı.

Açılış konuşmalarını yapan Gazi Üniversitesi Öğretim Üyesi ve TÜRPAV Başkanı Dr. Sinan Demirtürk ile Öz-Tad Öz-Türkistan Kültür Eğitim Araştırma ve Strateji Derneği Başkanı Abdurrahim Masumi, dilin milletlerin hafızasını, kimliğini ve medeniyetini geleceğe taşıyan en güçlü köprü olduğuna vurgu yaptı.

Afganistan Türklerinin Tarihî Mücadelesi

Toplantıda konuşan Dernek Başkanı Abdurrahim Masumi, Afganistan'ın kuzeyinde (Mezar-ı Şerif, Belh, Cevizcan, Faryab) yaşayan yaklaşık 8 milyon etnik Özbek tarafından konuşulan Özbek dilinin özellikleri hakkında bilgi verdi. 

Masumi, Afganistan'da konuşulan lehçenin Fars-Arap alfabesiyle yazıldığını, Klasik Çağatay Türkçesi yapısını ve Farsça fonetiğini Özbekistan Cumhuriyetindeki standart Özbekçeye kıyasla daha fazla koruduğunu belirtti.

Ali Şîr Nevâî Derneği Kurucu Başkanı ve Eski Büyükelçi Dr. Selam Asım ise Afganistan'da geçmişte ana dilinde konuşmanın dahi yasak olduğu zorlu dönemleri hatırlatarak, Afganistan’daki Özbeklerin tarihsel süreçte Buhara Hanlığı'na uzanan köklerine ve bölgedeki kültürel varlıklarına dikkat çekti.

Asım, bu günün aynı zamanda bir zülümden kurtuluş ve kimliğe sahip çıkış günü olduğunu ifade etti.

Program kapsamında, Özbek, Türkmen, Kırgız ve diğer Türk boylarının ortak mirasını ve var olma mücadelesini konu alan “Afganistan Türkleri” belgeseli gösterildi.

Etkinlik, İpek Yolu’nun kadim melodilerini yansıtan geleneksel müzik dinletileri ve şiir sunumlarıyla devam etti.

Konya’da Zindankale Kültür Merkezi’nde Geniş Katılımlı Buluşma

Özbek Dili Bayramı kutlamaları kapsamında Konya’da yaşayan Özbek öğrenciler ve yerel toplumun katılımıyla “29 Mizan Ulusal Özbek Dili Bayramı”, Zindankale Kültür Merkezi’nin Süleyman Şah Salonu’nda coşkuyla kutlandı.

Türkiye, Afganistan, Özbekistan ve farklı ülkelerden akademisyenler, öğrenciler ve kültür dostlarının katıldığı programda Özbek dilinin tarihi, edebi değeri ve kültürel mirası üzerine bir panel düzenlendi.

Panele yüz yüze katılan bilim insanlarının yanı sıra Özbekistan’dan bir dil bilimci de çevrim içi bağlantıyla katkı sunarak değerlendirmelerini paylaştı.

Konya’daki etkinliklerde Özbekçe şarkılar seslendirildi, genç şairler şiirler okudu. Ayrıca Özbek dili ve tarihiyle ilgili kitap sergisi ile geleneksel yemek gösterileri düzenlenerek katılımcılara zengin bir kültürel atmosfer sunuldu.

Yoğun katılım ve coşkuyla gerçekleştirilen her iki program, Ali Şîr Nevâî’den günümüze uzanan Özbek Türkçesinin yalnızca bir iletişim aracı değil; tarihin, kimliğin ve ortak hafızanın en temel taşıyıcısı olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.

Afganistan'da Özbekçenin Resmî Statü ve Yasalaşma Süreci

Afganistan’daki Özbek Türklerinin milletvekilleri, bürokratları, yazar, şair, gazeteci ve aksakallarının yürüttüğü kararlı çalışmalar sonucunda, Özbek Dili Bayramı Cumhurbaşkanlığı kararıyla Meclis’e sunularak yasalaşmıştı. Bu tarihî adımın ardından 2020 yılından bu yana "Özbek Dili Bayramı", Güney Türkistan Türkleri başta olmak üzere dünyanın dört bir yanında coşkuyla kutlanıyor. 

Anahtar Kelimeler: Dr. Sinan Demirtürk, Öz-Tad Öz-Türkistan Kültür Eğitim Araştırma ve Strateji Derneği, Abdurrahim Masumi, Klasik Çağatay Türkçesi, standart Özbekçe, Özbekler, Afganistan Türkleri,