Özbekistan’da "Birinci Türkoloji Kongresi" Semineri düzenlendi
Seminer, 1926 yılındaki tarihi kongrenin mimarlarından biri olan, Özbek kökenli seçkin dil bilimci ve kamu figürü Halid Said Hocayev’in anısına ithaf edildi.
08 Nisan 2026 15:02
Özbekistan’ın başkenti Taşkent, Türk dünyasının bilimsel tarihindeki en önemli dönüm noktalarından biri olan 1926 Bakü Türkoloji Kongresi’nin 100. yılına ithafen düzenlenen büyük bir seminere ev sahipliği yaptı.
Azerbaycan’ın Özbekistan Büyükelçiliği bünyesindeki Haydar Aliyev Azerbaycan Kültür Merkezi ve Taşkent Devlet Doğu Bilimleri Üniversitesi iş birliğiyle gerçekleştirilen "Birinci Türkoloji Kongresi - Uzak Geçmişimizden Uzak Geleceğimize" başlıklı bilimsel ve uygulamalı seminer, Türk halklarının ortak kültürel ve bilimsel mirasını yeniden gündeme taşıdı.
Halid Said Hocayev’in Anısına
Seminer, 1926 yılındaki tarihi kongrenin mimarlarından biri olan, Özbek kökenli seçkin dil bilimci ve kamu figürü Halid Said Hocayev’in anısına ithaf edildi.
Etkinlik, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in kongrenin 100. yıl dönümüne ilişkin özel emri doğrultusunda hayata geçirildi.
Yeni Bir Dönemin Temelleri Atıldı
Etkinliğin açılışında konuşan Azerbaycan’ın Özbekistan Büyükelçisi Hüseyin Güliyev, 1926 Bakü Kongresi’nin Türk halklarını bilimsel bir platformda birleştirdiğini belirterek; dil, edebiyat ve tarih alanında yeni bir dönemin kapılarının bu kongreyle aralandığını vurguladı.
Taşkent Devlet Doğu Bilimleri Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Gudratilla Omonov ise üniversite rektörü Prof. Gülçora Rihsieva’nın kutlama mesajını paylaşarak kongrenin tarihi önemine dikkat çekti.
Türkizm Fikri Temel Faktördü
Azerbaycan Milli Meclis Başkan Yardımcısı ve Akademisyen Rafael Hüseyinov, kongrenin sadece bir dil buluşması değil, geniş çaplı bir ideolojik platform olduğunu ifade etti:
"O dönemde bilim insanlarını birleştiren temel ruh Türkizm fikriydi. Mahmud Kaşgarli'nin 'Divânu Lugāti't-Türk' eseri, bu bilimsel gelişimin sarsılmaz temelidir."
Akademisyen Nizami Caferov ise Bakü’nün ev sahibi seçilmesinin tesadüf olmadığını, Azerbaycan’ın o dönemde Latin alfabesine geçişte öncü rol üstlendiğini hatırlattı.
Bilimsel İş Birliğinde Yeni Sayfa
Haydar Aliyev Azerbaycan Kültür Merkezi Müdürü Akif Marifli, bu tür organizasyonların Azerbaycan ve Özbekistan arasındaki insani bağları kuvvetlendirdiğini belirtti.
Milletvekili Elnara Akimova ise geçmişteki mirası modern bilimsel dünyaya entegre etmenin önemine değindi.
Önemli Sunumlar ve Katılımcılar
Seminerde dikkat çeken diğer başlıklar ise şöyleydi:
Azer Turan: "Türk Halkları Tarihindeki İlk Bilimsel Toplantı"
Doç. Dr. Aynur İbrahimova: "Halid Said Hocayev'in Mirası: Birinci Türkoloji Kongresi ve Türk Dünyası"
Etkinliğe katılan çok sayıda profesör ve filolog, kongrenin tarihi kazanımlarının baskı dönemlerine rağmen günümüze nasıl ışık tuttuğunu kapsamlı analizlerle ele aldı.
Anahtar Kelimeler: Özbekistan "Birinci Türkoloji Kongresi" Semineri, Gudratilla Omonov, Gülçora Rihsieva, Halid Said Hocayev,