Özbekistan’dan Orta Asya için İklim Entegrasyonu Modeli önerisi

Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, iklim değişikliğiyle mücadelede bölgesel işbirliğinin güçlendirilmesi çağrısında bulunarak Orta Asya İklim Entegrasyonu Modeli'nin geliştirilmesini önerdi. Modelin bilgi paylaşımı, teknoloji ve finansman olmak üzere üç temel alanda işbirliğini öngördüğünü belirten Mirziyoyev, ortak hareket etmenin önemine dikkat çekti.

12 Kasım 2026 10:53

Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) Liderler Zirvesi kapsamındaki yüksek düzeyli oturumda konuştu.

Zirveye ev sahipliği yapan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a teşekkür eden Mirziyoyev, konferansın başarılı şekilde düzenlenmesinden duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

İklim değişikliğiyle mücadelenin hiçbir ülkenin tek başına üstesinden gelebileceği bir sorun olmadığını vurgulayan Mirziyoyev, Orta Asya'da buzulların erimesi, su kıtlığı ve kuraklık gibi tehditlerin giderek arttığını belirtti.

Bölge ülkelerinin ortak tehditlere karşı birlikte hareket etmesi gerektiğini ifade eden Mirziyoyev, "Orta Asya'da buzulların erimesi, su kıtlığı ve kuraklık gibi tehditler giderek artıyor. Ortak tehditler, bölge ülkelerinin birlikte hareket etmesini gerektiriyor. Bu nedenle Orta Asya İklim Entegrasyonu Modeli'nin geliştirilmesini öneriyoruz." dedi.

Bölgesel İşbirliğinde Üç Temel Alan

Mirziyoyev, önerdikleri model kapsamında bilgi paylaşımı, teknolojik işbirliği ve finansman alanlarında bölgesel mekanizmaların güçlendirilmesini teklif etti.

Bilgi paylaşımına ilişkin değerlendirmesinde, Dünya Meteoroloji Örgütünün desteğiyle iklim risklerine yönelik ortak bir veri paylaşım altyapısı oluşturulması gerektiğini belirten Mirziyoyev, doğal afetlere karşı erken uyarı sistemlerinin kurulmasını ve uzun vadeli iklim risklerinin ortak mekanizmalar aracılığıyla izlenmesini önerdi.

Teknolojik işbirliğinin de modelin önemli ayaklarından biri olduğunu kaydeden Mirziyoyev, yeşil teknolojilerin toprakların iyileştirilmesi, kurak bölgelerde karbon tutulması, toz ve kum fırtınalarıyla mücadele gibi alanlarda kullanılabileceğini ifade etti.

Özbekistan'da her yıl düzenlenen "Eco Expo" fuarını, Orta Asya'nın ihtiyaçlarına yönelik çevreci çözümlerin geliştirildiği kalıcı bir yatırım ve teknoloji platformuna dönüştürmeyi hedeflediklerini bildirdi.

Finansman konusunda ise bölgenin yerel koşullarına uygun, sürdürülebilir kaynaklara ihtiyaç duyduğunu vurgulayan Mirziyoyev, kalkınma bankaları ve uluslararası fonlarla işbirliği içerisinde imtiyazlı hibelerin ve kurak bölgelere yönelik finansman mekanizmalarının geliştirilmesini önerdi.

Özbekistan'dan 2035'e Kadar Yüzde 50 Emisyon Azaltımı Hedefi

Ülkesinin iklim değişikliğiyle mücadeleye yönelik küresel çabaları desteklediğini belirten Mirziyoyev, Özbekistan'ın kalkınma modelini yeşil teknolojiler ve doğal kaynakların verimli kullanımı üzerine inşa ettiğini söyledi.

Özbekistan'ın 2035 yılına kadar sera gazı emisyonlarını yüzde 50 azaltmayı hedeflediğini açıklayan Mirziyoyev, yenilenebilir enerji yatırımlarına da değindi. Gelecek dört yılda yenilenebilir enerjinin ülkenin toplam enerji kaynakları içerisindeki payını yüzde 54'e çıkarmayı planladıklarını kaydetti.

Su Tüketiminde Önemli Düşüş Sağlandı

Su kaynaklarının verimli kullanımının Özbekistan'ın öncelikleri arasında bulunduğunu belirten Mirziyoyev, son 10 yılda ekonomideki su tüketiminin neredeyse yarıya indirildiğini, su havzalarından çekilen su miktarının ise yüzde 20 azaltıldığını bildirdi.

Sulanan tarım arazilerinin yüzde 60'ında su tasarrufu sağlayan teknolojilerin uygulandığını aktaran Mirziyoyev, ülkesinin gelecek yıldan itibaren Uluslararası Aral'ı Kurtarma Fonu'nun dönem başkanlığını üstleneceğini hatırlattı.

Özbekistan'ın sınır aşan su havzalarının yönetimi konusunda sorumluluk almaya hazır olduğunu ifade eden Mirziyoyev, çevresel sorunların çözümünde bölgesel dayanışmanın önemine işaret etti.

Aral Gölü Çevresinde Ağaçlandırma Çalışmaları

Ülkede orman alanlarının 6 milyon hektar artırıldığını belirten Mirziyoyev, bu alanların üçte birinin Aral Gölü çevresinde bulunduğunu söyledi.

Atık yönetimi konusunda da yeni bir stratejiyi uygulamaya koyduklarını bildiren Mirziyoyev, söz konusu stratejinin 3 milyar doları aşan yatırım öngördüğünü kaydetti.

Çevre bilincinin küçük yaşlardan itibaren kazandırılmasının önemine değinen Özbekistan Cumhurbaşkanı, çocuklara anaokulundan başlayarak su tasarrufu, ağaçların korunması ve çevre temizliği konularında eğitim verildiğini anlattı.

Uluslararası Topluma Ortak Proje Çağrısı

Konuşmasının sonunda COP31'e katılan ülkelere ve uluslararası kuruluşlara çağrıda bulunan Mirziyoyev, Orta Asya İklim Entegrasyonu Modeli'nin somut projelerle hayata geçirilmesi için uluslararası destek istedi.

Mirziyoyev, "İklim Entegrasyonu Modeli'nin somut projelerle geliştirilmesine katkı sağlamaya ve bu modeli diğer ilgili bölgelerde de uygulamaya davet ediyoruz. Gelecek nesillere yaşanabilir bir dünya bırakmak hepimizin insani görevidir." ifadelerini kullandı.

Anahtar Kelimeler: Mirziyoyev, Orta Asya, COP31, Şevket Mirziyoyev,