Özbekistan’dan UNESCO’da tarihî adım
Türkistan’ın bilimsel ve manevi mirası dünya sahnesinde.
10 Ekim 2026 09:46
Özbekistan, Orta Asya’nın zengin bilimsel ve manevi birikimini korumak, araştırmak ve uluslararası alanda tanıtmak amacıyla hazırladığı vizyoner girişimi UNESCO Genel Merkezi’nde düzenlediği törenle tanıttı.
Paris’te gerçekleştirilen “İslam Medeniyeti: Maveraünnehir’in Büyük Manevi ve Bilimsel Mirası ve Aydınlanmanın Ufukları” başlıklı etkinliğe; uluslararası kuruluşlar, diplomatik temsilcilikler ile bilim ve kültür dünyasından 300’den fazla temsilci yüz yüze ve çevrim içi katılım sağladı.
Cumhurbaşkanı Mirziyoyev’in Vizyonuyla Örtüşüyor
Sunulan girişim, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev’in Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun 80. oturumunda vurguladığı küresel hedeflerle doğrudan örtüşüyor. Çalışmalarla, Orta Asya’nın dünya medeniyetine sunduğu katkıların daha geniş kitlelere ulaştırılması, entelektüel mirasa dikkat çekilmesi ve kültürler arası diyaloğun güçlendirilmesi hedefleniyor.
Özbekistan İslam Medeniyeti Merkezi Müdürü ve Dünya Özbekistan Bilimsel ve Kültürel Mirasını Araştırma Derneği (WOSCU) Başkanı Dr. Firdavs Abduhalikov, sunumunda projenin önceliklerini aktardı. Öne çıkan başlıklar şunlar oldu:
- Tarihî kaynaklar için kapsamlı bir uluslararası dijital platform kurulması,
- Nadir el yazmalarının tasnifi ve incelenmesinde yapay zekâ teknolojilerinden yararlanılması,
- Uluslararası boyutta bir bilimsel konsorsiyum oluşturulması,
- Genç araştırmacı ve akademisyenlerin desteklenmesi.
15 Bin Metrekarelik Büyük Merkez: Taşkent İslam Medeniyeti Merkezi
Etkinlikte, Mart 2025’te Taşkent’te kapılarını açan Özbekistan İslam Medeniyeti Merkezi de katılımcılara detaylarıyla tanıtıldı. Yaklaşık 15 bin metrekarelik ana sergi alanına sahip olan merkez; bölgenin bilim, eğitim ve düşünce tarihini yansıtan eşsiz koleksiyonlara ev sahipliği yapıyor.
Merkezin en değerli eserleri arasında, UNESCO Dünya Belleği Programı’na dâhil edilen Hz. Osman Mushafı yer alıyor. Tesis, tarihî eserleri sergilemenin ötesinde dijital teknolojileri, bilimsel araştırmaları ve akademik iş birliklerini birleştiren dinamik bir yapı sunuyor.
Uluslararası İş Birliği Genişliyor
UNESCO, Birleşmiş Milletler organları ile küresel bilim ve kültür kurumlarıyla temaların derinleştirildiği toplantıda, 2025–2026 döneminde Paris ve Cenevre gibi merkezlerde yeni tanıtım etkinliklerinin düzenlenmesi kararlaştırıldı.
Söz konusu organizasyon; Özbekistan İslam Medeniyeti Merkezi, Özbekistan’ın UNESCO Daimî Temsilciliği, Özbekistan UNESCO Millî Komisyonu, Özbekistan Dışişleri Bakanlığı, Özbekistan’ın Fransa Büyükelçiliği ve ilgili kurumların ortaklığında hayata geçirildi. Girişim, bölgenin köklü birikimini modern teknolojiyle birleştirerek ortak kültürel mirası gelecek nesillere aktarmada büyük bir rol oynayacak.
Anahtar Kelimeler: Özbekistan - UNESCO,