Özbekistan'ın, ilk nükleer santralinin kurulması için çalışmalar sürüyor.

Haziran ayında temeli atılan santralin inşası sürerken, santralin inşa ve işletilmesinde görev alacak mühendislerin eğitim de devam ediyor.

08 Eylül 2026 14:55

Özbekistan, Cizzakh bölgesinde inşasına başlanan ülkenin ilk nükleer güç santralinde tasarımı, ekipmanları ve inşaat kalitesini bağımsız olarak denetlemek amacıyla yabancı bir ortakla mühendislik şirketi kurmayı planlıyor.

Özbekistan Atom Enerjisi Ajansı (Uzatom) tarafından konuyla ilgili hazırlanan raporda; kurulması planlanan bu girişimin, projede görev alacak yerel uzmanlara teknik bilgi ve proje yönetimi tecrübesi aktarmak için de kritik bir rol oynayacağı belirtildi.

İnşaat Süreci ve Entegre Konfigürasyon

İlk küçük modüler reaktör ünitesi için 4 Haziran’da temel betonu dökülerek başlatılan projede altyapı çalışmaları hızla sürüyor. Tek bir sahada yükselmesi planlanan santral konfigürasyonu şu ünitelerden oluşuyor:

2 Adet VVER-1000 tipi büyük ölçekli reaktör (Lisanslama sürecinin 2027'ye kadar tamamlanması öngörülüyor)

2 Adet RITM-200N tipi küçük modüler reaktör (SMR) (Gerekli izin ve lisanslar alındı)

Uzatom, tasarım çalışmaları ile dış şebeke bağlantılarının 2026 yılı sonuna kadar devam edeceğini, uzun teslim süresine sahip ana ekipman siparişlerinin ise 2027 yılında verileceğini açıkladı.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) da Haziran ayında gerçekleştirdiği saha ziyaretinin ardından Özbekistan'ın nükleer altyapı konusunda 2021'den bu yana belirgin bir ilerleme kaydettiğini bildirdi.

Yerli Sanayi, İstihdam ve Yeni Şehir Projesi

Nükleer santral yatırımı, Özbekistan’da sanayi ve sosyal altyapının gelişimine de doğrudan katkı sunacak:

• Yerli Tedarik: 30’dan fazla Özbek şirketi kablo ve inşaat malzemesi tedarikçisi olarak değerlendiriliyor. Yerli üretim payının %21’den %30’un üzerine çıkarılması hedefleniyor.
• Sanayi Bölgesi: Santrale 25 kilometre mesafedeki Forish bölgesinde 200 hektarlık özel bir sanayi alanı kurulacak. 15 farklı sektörü destekleyecek alan, 2 bin kişilik yeni istihdam yaratacak.
• Yeni Şehir ve İstihdam: Santral yakınlarında inşa edilecek modern şehir, 33 bin kişiye ev sahipliği yapacak. İnşaatın en yoğun döneminde ihtiyaç duyulacak 10 binden fazla personelin %65-70'i yerli iş gücünden karşılanacak.

Uzman Kadro Yetişiyor

 Projenin nitelikli insan kaynağı ihtiyacını karşılamak amacıyla Moskova Ulusal Nükleer Araştırma Üniversitesi - MEPhI Taşkent şubesinden bugüne kadar mezun olan 216 öğrencinin 83'ü Çin, Fransa, Güney Kore, Macaristan ve İtalya'da lisansüstü eğitimleri devam ediyor. Ülke içindeki dört ayrı üniversitede ise 100'e yakın uzman adayı eğitimini sürdürüyor.

Anahtar Kelimeler: Özbekistan ilk nükleer santrali, Özbekistan Atom Enerjisi Ajansı (Uzatom), Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA),