Türk dünyası ile Moğolistan arasında arkeolojik iş birliğinin 10. yılı

Türk Akademisi ile Moğolistan Bilimler Akademisi Arkeoloji Enstitüsü arasındaki işbirliğinin 10. yılı dolayısıyla Ulan Batur'da bir etkinlik düzenlendi.

07 Temmuz 2026 16:24

Türk Akademisi ile Moğolistan Bilimler Akademisi Arkeoloji Enstitüsü arasında 10 yıldır kesintisiz sürdürülen ortak bilimsel çalışmaların sonuçları, Moğolistan'ın başkenti Ulan Batur'da düzenlenen bir etkinlikle değerlendirildi.

Tarihi iş birliği kapsamında, Türk tarihinin en önemli kalıntılarının bulunduğu Nomgon Vadisi'ndeki Nomgon-1 ve Nomgon-2 arkeolojik sit alanlarında inşa edilen koruyucu çit sistemlerinin açılışı da törenle gerçekleştirildi.

Hizmete alınan koruyucu altyapı sayesinde, 2019 yılından bu yana Nomgon Vadisi'nde sürdürülen titiz kazılarla gün yüzüne çıkarılan paha biçilemez kültürel miras  koruma altına alındı. Bu adımla bölgede gelecekte gerçekleştirilecek bilimsel araştırmalar için gerekli altyapının güçlendirmesi amaçlanıyor.

Kutluğ Kağan Yazıtı Türk Tarihini Yeniden Şekillendiriyor

İki kurum tarafından ortaklaşa yürütülen arkeolojik araştırmalar, özellikle İkinci Göktürk Kağanlığı tarihine ilişkin ezber bozan bilimsel bulguları ortaya koymuştu. Bu kapsamda en büyük keşif 2022 yılında yaşandı. Nomgon-2 alanında yapılan kazılarda, Eski Türkçe ve Soğdca yazılar içeren tarihi bir yazıtın üst kısmı keşfedildi.

Uzman dil bilimciler ve tarihçiler tarafından yapılan çözümlemeler sonucunda, yazıtın üzerinde İkinci Göktürk Kağanlığı'nın kurucusu Kutluğ İlteriş Kağan'a atıfta bulunan metin parçaları ilk kez okundu. Bu keşifle birlikte, kazı yapılan alanın sıradan bir mezar değil, kağanlığa ait anıtsal bir külliye olduğu yönündeki bilimsel değerlendirmeler kesinlik kazandı.

Cengiz Han Müzesi’nde 10. Yıl Gururu

İki kurum arasındaki köklü iş birliğinin 10. yıl dönümü vesilesiyle Ulan Batur'daki Cengiz Han Ulusal Müzesi'nde özel bir konferans ve etkinlik düzenlendi.

Program kapsamında, Türk ve Moğol arkeologların on yıl boyunca omuz omuza yürüttüğü saha araştırmalarını, heyecan dolu keşif anlarını ve çıkarılan eserleri yansıtan özel bir fotoğraf sergisi açıldı.

Katılımcılara, bu 10 yıllık emeğin bir nişanesi olarak hazırlanan kapsamlı bir fotoğraf albümü sunuldu.

Konferansta konuşan uzmanlar, uzun vadeli ortak projelerin bilimsel çıktılarının paha biçilmez değerde olduğunu belirtirken, Avrasya arkeolojik mirasının araştırılması ve korunmasına sağlanan katkıların altını çizdi.

Anahtar Kelimeler: Nomgon - arkeolojik çalışmalar yeni bir dönüm noktası, Nomgon-1 ve Nomgon-2 arkeolojik sit alanları, Ulan Batur'daki Cengiz Han Ulusal Müzesi, Türk ve Moğol arkeologları,