Türk dünyası kerpiç mimarisi Kırgızistan’da masaya yatırıldı

TİKA ve TÜRKSOY’un destekleriyle gerçekleştirilen "Orta Asya Kerpiç Mimari Anıtları" seminerinde, Türk dünyası başta olmak üzere 7 ülkeden 40 arkeolog ve restoratör, kadim şehirlerin kurtarılması için saha incelemelerinde bulundu.

30 Mayıs 2026 17:15

Türk dünyası kerpiç mimarisi Kırgızistan’da masaya yatırıldı

Kırgızistan'ın başkenti Bişkek ve Narın bölgesinde, Orta Asya’nın toprak mimari mirasını korumak amacıyla uluslararası büyük bir seminer düzenlendi. TÜRKSOY ve TİKA’nın destekleriyle gerçekleştirilen "Orta Asya Kerpiç Mimari Anıtları" seminerinde, Türk dünyası başta olmak üzere 7 ülkeden 40 arkeolog ve restoratör, kadim şehirlerin kurtarılması için saha incelemelerinde bulundu.

Orta Asya'nın yüzyıllara meydan okuyan ancak doğa şartlarına karşı hassas olan kerpiç ve toprak mimarisi, Kırgızistan'da düzenlenen uluslararası bir organizasyonla mercek altına alındı.

Kırgızistan Kültür, Bilgi, Spor ve Gençlik Politikası Bakanlığı ile "KırgızRestavratsiya" Enstitüsü ortaklığında, Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı TÜRKSOY’un katkılarıyla 25-29 Mayıs tarihlerinde düzenlenen "Orta Asya Kerpiç Mimari Anıtları: Araştırma, Konservasyon, Restorasyon ve Müzecilik Deneyimi" seminerinde tarihi adımlar attı.

Seminer, Kırgızistan'da yürütülen "Köönö Tarıh Sırları" (Kadim Tarihin Sırları) devlet programı kapsamında hayata geçirildi.

Kültürel Mirasın Korunması Devlet Politikası

Bişkek’teki Plaza Hotel'de açılışı yapılan seminerde konuşan Kırgızistan Kültür Bakan Yardımcısı Salkın Sarnogoeva, kültürel mirasın korunmasının ülkelerinin öncelikli politikalarından biri olduğunu vurguladı. TÜRKSOY Kırgızistan Ülke Temsilcisi Marat Tagaev ise Genel Sekreter Sultan Raev'in selamlarını ileterek, ortak Türk kültür mirasını koruma misyonu doğrultusunda bilimsel iş birliklerinin hayati önem taşıdığını belirtti.

Geniş Katılımcı Profili:

Seminere ve saha çalışmalarına dünya genelinden uzmanlar katılım sağlıyor:

Türk Dünyası: Türkiye, Kazakistan, Özbekistan, Hakas Cumhuriyeti (Rusya Federasyonu).

Bölge Ülkeleri: Çin, Rusya ve Tacikistan.

Türkiye’den Dev Proje Desteği ve "Koşoy Korgon" Önerisi

Açılış oturumunda TİKA Kırgızistan Program Koordinatörü Mehmet Bodur, TÜRKSOY uzmanı Dr. Öğretim Üyesi Timur B. Davletov ve TİKA mimarı Dr. Hatice Metin Kuşçu yer aldı.

Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı’nı temsilen katılan Arkeolog-Konservatör Dr. İlkay İvgin, "Koşoy Korgon Yerleşiminin Toprak Mimarisi İçin Konservasyon ve Müzeleştirme Önerileri" başlıklı sunumuyla Türk uzmanlığının bölgedeki tarihi alanlar için hazırladığı kurtarma formüllerini sundu.

Teoriden Sahaya: Tarihi Surlar Karış Karış İnceleniyor

Seminer programı sadece salon toplantılarıyla sınırlı kalmayıp, Kırgızistan'ın en önemli tarihi sit alanlarında yoğun saha incelemelerini kapsıyor. Uzman heyetin şu ana kadar gerçekleştirdiği saha çalışmaları şu şekilde kronolojilendirildi:

26 Mayıs (Çuy Bölgesi): Ak Beşim Orta Çağ yerleşim yeri ile tarihi "Burana" Arkeoloji ve Mimarlık Müze ve Sit Alanı ziyaret edilerek incelemeler yapıldı.

27 Mayıs (Narın Bölgesi): At Başı ilçesindeki ünlü Koşoy Korgon Müzesi ve tarihi sit alanı ziyaret edildi. Dört gruba ayrılan uluslararası uzmanlar, kerpiç surlarda hassas ölçüm ve kayıt çalışmaları gerçekleştirerek anıtın geleceğe aktarılması için acil eylem önerileri geliştirdi.

Son Durak: Taş-Rabat Kervansarayı

Kerpiç ve pahsa (sıkıştırılmış toprak) gibi geleneksel malzemelerden yapılan yapıların restorasyonu ve açık hava müzeciliği eğitimlerinin verileceği seminerin kapanış oturumları, Narın'daki Khan Tengri Hotel'de, Kırgızistan Kültür, Bilgi, Spor ve Gençlik Politikası Bakanı Askaralı Madaminov’un bizzat katılımıyla sürecek.

Uluslararası heyetin, programı tamamlamadan önce bölgenin en gizemli yapılarından biri olan tarihi Taş-Rabat Kervansarayı'nı da ziyaret ederek teknik incelemelerde bulunması planlanıyor.

Anahtar Kelimeler: Türk dünyası kerpiç mimarisi, TÜRKSOY ve TİKA, "Orta Asya Kerpiç Mimari Anıtları" semineri, "Köönö Tarıh Sırları" (Kadim Tarihin Sırları),