TÜRKSOY, Afganistan Türklerini gündeme taşıdı

"Afganistan (Güney Türkistan) Türkleri Kültür Günü"nde, sergilerden panellere, tiyatro gösterilerinden akademik sunumlara kadar geniş bir yelpazede Türk-İslam medeniyetinin bu müstesna bölgesi selamlandı.

18 Şubat 2026 15:30

Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı (TÜRKSOY), Türk dünyasının kadim coğrafyalarından biri olan Afganistan Türklerini merkezine alan özel bir etkinliğe ev sahipliği yaptı.

"Afganistan (Güney Türkistan) Türkleri Kültür Günü", sergilerden panellere, tiyatro gösterilerinden akademik sunumlara kadar geniş bir yelpazede Türk-İslam medeniyetinin bu müstesna bölgesini selamladı.

Herat ve Gazne’nin Mirası Başkentte

Etkinlik, Güney Türkistan’ın geleneksel motiflerini, el dokuması nadide eserlerini ve kültürel sembollerini içeren zengin bir sergi açılışıyla başladı.

Ziyaretçiler, bölgenin sanat ruhunu yansıtan eserleri inceleme fırsatı bulurken, gösterilen kısa filmle coğrafyanın tarihi dokusu gözler önüne serildi.

Hafıza Korunursa Milli Kimlik Güçlenir

TÜRKSOY Genel Sekreteri Sultan Raev, açılış konuşmasında Gazne ve Herat gibi şehirlerin asırlarca birer irfan merkezi olduğunu hatırlatarak kritik bir mesaj verdi:

"Afganistan coğrafyası, Türk-İslam medeniyeti tarihinde müstesna bir yere sahibdir. Bu topraklar yalnızca siyasi tarih bakımından değil; ilim, sanat ve edebiyat alanında da Türk Dünyası’nın önemli merkezlerinden biridir. Kültürel hafızanın korunması, milli kimliğin yaşatılmasıdır. Afganistan Türklerini anlamak, bu topraklarda şekillenen kültürel ruhu kavramaktır."

Stratejik Güç Olarak Kültür

Programın konuşmacıları arasında yer alan önemli isimler, konunun farklı boyutlarına dikkat çekti:

Prof. Dr. Ruhi Ersoy (Ahmet Cevat Enstitüsü Başkanı): “Afganistan Türkleri tarih boyunca farklı siyasi süreçlerden geçmesine rağmen kültürel kimliğini muhafaza etmeyi başardı. Kültür yalnızca geçmişe ait bir miras değil, aynı zamanda geleceği inşa eden stratejik bir güç unsurudur. Türk Dünyası içerisinde ortak tarih bilincinin güçlendirilmesi önemlidir. Akademik çalışmalar ve kültürel organizasyonlar, bu bilincin kurumsal zeminde pekiştirilmesine katkı sunuyor.”

Abdurrahim Masumi (Öz-Türkistan Kültür Eğitim Araştırma ve Strateji Derneği Başkanı): Güney Türkistan, bölgedeki Türk topluluklarının dilini, geleneklerini ve kültürel değerlerini büyük fedakârlıklarla yaşatıyor. Kültürel dayanışmanın güçlendirilmesi gerekir. Türk toplulukları da bu sürece aktif katkı sunmalı.”

M. Haşim Hamdam (Türkistan Elleri Eğitim Kültür ve Yardımlaşma Derneği Başkanı): Afganistan’daki Türk toplulukları, özellikle dil ve eğitim alanında zorluklarla karşı karşıyadır. Türk lehçelerinin korunması, yalnızca iletişim aracı değil, kimliğin temel unsurudur. Genç kuşakların ana dil bilinciyle yetiştirilmesinin hayati önem taşıyor.

Raila Dostum (Dostum Vakfı Başkanı): Afganistan Türklerinin tarihî ve kültürel mirasının korunması, ortak bir sorumluluktur. Kültürel faaliyetler toplumsal dayanışmayı güçlendiriyor. Kadınlar ve gençlerin kültürel süreçlere daha aktif katılımı önemlidir. Türk Dünyası içindeki dayanışma ve iş birliği, Afganistan Türkleri için moral ve güç kaynağıdır.

Tarihten Günümüze Bilimsel Bakış

Panel bölümünde, Dr. Ahmet Cavit Türkoğlu bölgenin tarihi arka planını analiz ederken, Doç. Dr. Azizullah Aral ise bölgede konuşulan Türk lehçelerinin mevcut durumunu ve korunması için yapılması gerekenleri bilimsel verilerle paylaştı.

Kültürel Bir Kapanış: Çille Gecesi

Program, kışın en uzun gecesini temsil eden ve kadim bir gelenek olan “Çille Gecesi (Şeb-i Yelda)” temalı sessiz tiyatro gösterimiyle duygusal ve görsel bir şölen eşliğinde sona erdi.

Etkinlik, Türk dünyasının gönül köprülerini bir kez daha pekiştiren toplu fotoğraf çekimiyle noktalandı.

Anahtar Kelimeler: TÜRKSOY_Afganistan Türkleri, Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı (TÜRKSOY), Afganistan (Güney Türkistan) Türkleri,