
27 Mayıs 2026 15:18
Dünyanın ikinci büyük tuz gölü olan İran'ın Batı Azerbaycan eyaletindeki Urmiye Gölü'nde su miktarı 4,1 milyar metreküpe yükselerek son altı yılın en iyi seviyesine ulaştı. Bölgede etkili olan yoğun yağışlar ve kar erimeleri göle can simidi olurken, uzmanlar bu durumun Tahran yönetiminin canlandırma projelerinden kaynaklanmadığını, tamamen doğal etkenlerin bir sonucu olduğunu vurguladı.
Son 20 yıldır ciddi bir kuruma tehlikesiyle karşı karşıya olan ve çevre felaketinin eşiğine gelen Urmiye Gölü'nden umut verici bir haber geldi. İran'ın Batı Azerbaycan eyaletinde yer alan göldeki su hacmi, son dönemdeki yoğun yağışlar ve nehir akışlarının etkisiyle 4 milyar 100 milyon metreküpe ulaştı. Yerel kaynaklar, mevcut su miktarının geçen yılın aynı dönemine kıyasla birkaç kat daha yüksek olduğunu aktarıyor.
Kritik Eşik Aşıldı Ancak Tehlike Geçmiş Değil
Uzmanlar ve yerel idareciler, göldeki bu ani toparlanmanın son haftalarda bölgede etkili olan yoğun sağanak yağışlar, dağlardaki kar örtüsünün hızla erimesi, gölü besleyen nehirlerdeki su seviyesinin yükselmesi ve barajlardan kontrollü su bırakılması sayesinde gerçekleştiğini ifade ediyor.
Buna rağmen gölün tamamen eski sağlığına kavuştuğunu söylemek için henüz çok erken. Yetkililer, yüzölçümü bakımından bölgenin en büyük su kütlelerinden biri olan Urmiye Gölü'nün tam kapasiteye ulaşabilmesi için su hacminin yaklaşık 30 milyar metreküp olması gerektiğini belirtiyor. Gölün normal kabul edilen ortalama su hacmi ise 15 milyar metreküp seviyesinde bulunuyor.
Çevre Bilimci Tecrişi: "Bu İyileşme, Doğanın İkramı"
Göldeki su artışı resmi çevrelerce bir başarı gibi sunulmaya çalışılsa da, İran'daki Şerif Teknoloji Üniversitesi Rektörü ve tanınmış çevre bilimci Mesud Tecrişi'den ezber bozan bir açıklama geldi.
Gözlenen toparlanmanın Tahran yönetiminin "Urmiye Gölü'nü canlandırma projeleriyle" hiçbir ilgisi bulunmadığını belirten Tecrişi, şu kritik değerlendirmede bulundu:
"Mevcut iyileşme, tamamen bölgedeki yoğun yağışlar ve kar erimeleri gibi kontrolümüz dışındaki doğal etkenlerden kaynaklanmaktadır."
Urmiye Gölü, sadece çevresel bir sorun değil, aynı zamanda bölgede yaşayan milyonlarca Azerbaycan Türkünün en büyük sosyo-politik itiraz noktalarından birini oluşturuyor. Göl son 20 yılda kuruma noktasına gelmiş, kaderine terk edilmiş ve kurumuştu.
Hesapsız Barajlar: Urmiye Gölü havzasını ve gölü besleyen nehirleri kurutan en büyük etken, üzerlerine inşa edilen 25 adet baraj.
Gölü İkiye Bölen Köprü Yol: Urmiye ve Tebriz kentlerini birbirine bağlamak amacıyla gölün tam ortasından geçirilen set köprü yol, suyun kuzey ve güney arasındaki doğal sirkülasyonunu kısıtlayarak özellikle güney kısmının kurumasını hızlandırdı.
Kaçak ve Derin Kuyular: Tarım amaçlı kontrolsüzce açılan binlerce derin su kuyusu, gölü besleyen yeraltı su kaynaklarının tükenmesine yol açtı.
Anahtar Kelimeler: Urmiye Gölü, İran'daki Şerif Teknoloji Üniversitesi, Mesud Tecrişi, iran, urmiye,